مؤلف محترم آن ، از پنجاه سال پيش به ضرورت اصلاح فكرى و اجتماعى دينى ، آگاهى يافته و در اين راه با تأسيس « كانون نشر حقايق اسلامى » ، در مشهد ، گامهاى استوارى را برداشته است . تا اينكه در سال 1364 ه . ق ، تفسير قرآن را محور اصلاحانديشى خود قرار داده است .
اين تفسير ، كه شامل جزء سىام از قرآن ، جزء عمّ قرآن مىباشد ، با زبان و بيانى ساده ، و شيوا ، سورههاى كوتاه و غالبا مكّى آخرين جزء قرآن را شرح و تفسير كرده است ، ايشان طىّ شرح مبسوط ، پيشگفتار تفسيرى خود را ، در ارتباط با اثبات عدم تحريف قرآن و اثبات اعجاز و بلاغت قرآن مطرح ساخته است ، و آغاز سخن را با بيدارى مسلمين شروع كرده است و گذشتهء پرافتخار و اوضاع رقّتبار فعلى آنان را مورد عنايت قرار داده است .
در اين تفسير ، نهايت كوشش به عمل آمده است ، تا براى عموم ، قابل فهم بوده باشد ، بلكه مردم مسلمان با مأنوس شدن با قرآن به صلاح و تقوى نزديك ، و از فساد و جنايت ، دور گردند .
تفسير نوين ، در يك مجلد 435 صفحهاى وزيرى ، قرار دارد و بارها تجديد چاپ ، و در سطح وسيعى ، منتشر شده است . اينك پيشگفتار كوتاهى را كه به قلم استاد محمد رضا حكيمى ، در مقام معرّفى تفسير و مفسّر آن نگاشتهاند ، ذيلا ، مىآوريم :
* مؤلّف آن كيست ؟
« همهء مردم خراسان و همهء فضلاى ايران ، مرحوم استاد محمد تقى شريعتى مزينانى را مىشناسند و لااقل ، نامش را شنيدهاند . نقش سازنده و محرّك اين انديشمند فاضل ، در تربيت ايمانى جوانان و مبارزهء بىامان با جريانات مسموم فكرى سالهاى 1320 تا 1330 ش ، و پرداخت عناصر مؤمن و فداكار براى انقلاب عظيم اسلامى بر همه روشن است .
سقراط خطّه خراسان ، زادهء خانواده علما و عارفان ، در سال 1286 هجرى شمسى ، در مزينان چشم به جهان گشود . پدرش مرحوم آقا شيخ محمود ، ( رحمة اللّه عليه ) ، روحانى بلوك مزينان بود . نه فقط مزينانىها ، كه اهالى داورزن ، بيزه ، آبرود سويز ، بهمنآباد ، كك ، كلاته ، غنىآباد ، در امور شرعى و دينى خود ، خدمت ايشان مىرسيدند ، و از طرفى ، پدر مادرىاش هم سيّدى بزرگوار و صاحب كرامت بود و پيداست كه ما حصل چنين شجرهاى ، مجاهد نستوهى بايد باشد ، كه مدافع سرسخت و آشتىناپذير شريعت باشد ، در مقابل هر تفكّر و هر مكتبى كه بوى التقاط مىدهد و به راستى هم كه چنين شد . جدّ استاد شريعتى ، مرحوم آخوند ملا قربانعلى ، ( رحمة اللّه عليه ) ، مىباشد كه از مجالسان و مباحثان عارف نامدار عصر قاجار ، مرحوم حاج ملّا هادى سبزوارى ، ( رضوان اللّه عليه ) ، بوده وصف او در دفاتر مزينى در سينه مشهديها و مزينانىها و طالبان علم و معرفت به ثبت رسيده است . اسلاف استاد ، بعد از آموزش كامل مسائل فقهى و علمى و بعد از اينكه قريب الاجتهاد و بعضا مجتهد مىشدند ، صاف و بىريا ، سنگين و خموش به سينهء پردرد و مظلوم كوير بازمىگشتند كما اينكه كوير هم هنوز كه هنوز است ، جواهرات نامىاش را در دفينهاى گرانبها به پيچ و خم كوچههاى تاريخ محفوظ داشته است . مرحوم شريعتى در مدرسهء علوم قديمه مزينان و در محضر پدر دانشمند و عموى وارستهاش ، مرحوم آشيخ احمد شريعتى دورهء مكتبخانه را مىگذرانند و پس از فراگيرى مقدمات : صرف و نحو ، در سال 1303 عازم مشهد مىشود ، توشهاش الفباى آموخته از محضر پدر ، لباس بر تن ، يكدست لباس اضافه و چهار تومان