تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سخنوران آذربايجان ( از قطران تا شهريار ) ( فارسي ) — صفحة 982

مساهمون:

ص٩٨٢
پذيرفت . او مىخواست تقليد از عقايد موروثى را كنار بگذارد و طرحى نو بيفكند و از تعصّب و تقليد دورى جويد . ولى مطالعه‌ى كتابهاى كلام آن روز ، او را قانع نمىساخت و نزديك بوده است كه به وادى هلاكت و حيرت بيفتد تا مطالعه‌ى برخى از آثار محمّد غزالى او را نجات مىبخشد .

آثار و تأليفات :

او را چند تأليف مهم مىباشد : 1 - زبدة الحقائق فلسفى در اصول دين مشتمل بر 100 فصل با مقدّمه و تصحيح عفيف عسير به چاپ رسيده است . 2 - تمهيدات در مورد مطالب عرفانى و تجارب روحى ( حدود 518 ه . ق ) . 3 - مكتوبات ( شامل 127 مكتوب و نامه به مريدان خويش ) پيرامون مسائل فلسفى . 4 - شكوى الغريب رساله‌ايست به زبان عربى كه در سن 33 سالگى نوشته است . 5 - نزهة القلوب شامل هزار بيت شعر تغزّلى و تفسير حقائق القرآن . آثارى كه منسوب به اوست : 1 - شرح كلمات قصار بابا طاهر عريان . 2 - رسالهء يزدان شناخت .

عامل قتل او :

مؤلف « رياض العلماء » نقل مىكند كه بديع متكلّم را با عين القضاة دشمنى بود به او پيغام مىفرستد : « تو در تأليف خود حق سبحانه و تعالى را « واجب الوجود » خوانده‌اى درصورتىكه اسماء اللّه توقيفى هستند » و اين كلمه از اصطلاح حكماء است او در جواب مىنويسد : « خدا معشوق من است به هر نام كه خواهم ، خوانم » و اين دو رباعى را نوشته مىفرستد :
گه سرو روان بادهء نوشت خوانم * گه ماه تمام صدره پوشت خوانم ارزان بخرى و رايگان بفروشى * ارزان خر رايگان‌فروشت خوانم
* * *