[ درباره ] سلماس
از شهرستانهاى آذربايجان غربى است . و آن در شمال غربى درياچهء اروميه و جنوب غربى خوى قرار دارد ابن فقيه در سدهء سوم هجرى قمرى از آن نام برده و مقدسى بازارها و مسجد سنگى آن را ستوده است .
در سدهء چهارم هجرى قمرى سكنهء آن كرد بودهاند . در زمان ياقوت بيشتر شهر ويران بوده ولى به قول حمد اللّه مستوفى در دورهء غازان خان با روى شهر ترميم شده است . . .
در مآخذ اخير قاجاريه مركز ولايت سلماس شهر « ديلمقان » ذكر شده است . در ارديبهشت ماه 1309 زلزلهء شديدى در سلماس و اطراف آن واقع شد كه اغلب آباديهاى آن را ويران كرد و سبب تلفات جانى بسيار گرديد . « 1 » شهر سلماس ، مركز شهرستان بعد از اين زلزله بهجاى ديلمقان تأسيس گرديد . . .
( دايرةالمعارف فارسى ، مصاحب )
سخنوران اين شهرستان بدين شرحاند :
آشوب ديلمقانى
ميرزا محمد ديلمقانى در سدهء سيزدهم هجرى قمرى مىزيست از اوست :
ز اشتياق تو كردم ز بسكه ناله و شيون * ز خون ديده به هر سو دميد سنبل و سوسن
هامش
( 1 ) - رك : نشريهء دانشكدهء ادبيات تبريز ، سال 16 شمارهء 2 مقالهء نگارنده تحت عنوان « زلزلههاى تبريز »