صبا از سبزه هر سو در بسيط خاك گسترده * منقش فرش رنگين از حرير و اطلس و ديبا . . .
( ديوان حقير - تاريخ خوى ، ص 503 - 505 )
حكيم قوبولى
ميرزا محمد فرزند عبد الصبور از دانشمندان معروف دورهء فتح عليشاه و محمد شاه قاجار بوده و قسمتى از ايام سلطنت ناصر الدّين شاه را نيز درك نموده است .
وى در خوى تولد يافت و در تبريز اقامت داشت . طبيبى حاذق بود و از علوم دينى و فنون ادبى بهرهء كافى داشت . روزگارى كه در اصفهان تحصيل مىكرد گرفتار مرض شقاقلوس گرديد و پايش را بريدند و بهجاى آن پاى چوبين ( كه روى آن را پوشيده و به صورت چكمه درآورده بودند ) نهادند و ازاينجهت به حكيم قوبولى شهرت يافت .
مرحوم تربيت مىنويسد كه چون هميشه با قبل و منقل حركت مىكرد و عشق زيادى به غليان داشت بدين عنوان معروف بود . ! شادروان مدرس هم اين نظر را تاييد كرده است .
تاليفات :
در فهرست نسخههاى خطى از چهار تأليف وى چنين ياد شده است :
1 - تعليمنامه :
رسالهييست در آبلهكوبى به نام فتح عليشاه ( 1212 - 1250 ) و به دستور عباس ميرزا از متن انگليسى ترجمه و در 56 صفحه به سال 1245 چاپ شده است .
نسخهء خطى اين رساله در كتابخانهء دانشگاه تهران به شمارهء 5215 و تاريخ تحرير 28 شعبان 1245 موجود است
( فهرست دانشگاه تهران ج 15 ، ص 4155 ) .
2 - در مكنون - درهء ناصرى
اين كتاب آميختهاييست از پزشكى قديم و جديد كه بنابه دستور حاج ميرزا آقاسى ( متوفى 1265 ) صدر اعظم و به نام محمد شاه ( 1250 - 1264 ) نگاشته است و از آن نسخهيى در كتابخانهء ملك به شمارهء 4454 نسخ 1265 و نسخهيى در كتابخانهء مجلس به