كامل خلخالى
مولانا ملك سعيد فرزند محمد از سخنوران و عارفان اواخر سدهء دهم و اوايل سدهء يازدهم ه . ق . خلخال است .
تقى الدّين اوحدى مىنويسد :
« مولانا ملك سعيد خلخالى » افضل فضلاى زمان و اعلم علماى دوران بود ، حاوى تكسير حالات ، جامع جميع كمالات ، مستحضر المعقول ، مستجمع الفروع و الاصول بود ، در پست و بلند علوم و رسوم طيار و سيار گشته ، به اختلافات شريعت و حكمت بسيار رسيده ، ظاهر و باطن را يكى دانسته ، به وحدت وجود قايل شده ، به كليه مطالب صوفيه و جميع كتب كلامى و فقهى و حكم از رياضى و الهى مستحضر شده ، ملكات ملكيه و اخلاق الهيه ملكه و طبيعى وى شده به لقاى وجود خويش و اصل گرديده بود . مولد و منشا وى شيراز است ، آباء و اجدادش از خلخال آمده همه آنجا به سر كردند و وى در اواخر تفسير و حديث و غوامض تصوف مباحثه و مطالعه مىكرد ، و الحق از صفات ذميمه دامن جان برچيده به اكسير اميد مس وجود را كامل كرده بود لهذا بدين نسبت « كامل » تخلص كردى ، بنده در آن مدت كه در شيراز مىبودم ، گاهى به فيض صحبت وى مىرسيدم و وى در شهور سنهء 1010 در شيراز به حق و اصل شد » .
فوتش در شمع انجمن 1016 و در دانشمندان آذربايجان 1035 قيد و اضافه شده است كه وى در اواخر عمر به شيراز رفته و كتابى به عنوان « التحفة الغياثيه فى امتناع روية اللّه تعالى » به نام غياث الدّين منصور تأليف كرده است .
مؤلف تذكرهء ميخانه مىنويسد :
مولانا كامل جهرمى « 1 » در بهار زندگانى و غره جوانى از مسكن خود به شيراز آمده و در آن بلده در خدمت مولانا ملك سعيد خلخالى به تحصيل علوم دينى مشغول گشته است .
از [ اشعار ] اوست :
سالها دل پرهوس كردم وفا سودى نداشت * تا برون رفت آرزو از دل دعا شد مستجاب
هامش
( 1 ) - رك : بزرگان جهرم تأليف محمد كريم اشراق .