ثقةالاسلام تبريزى
ثقةالاسلام ميرزا على آقا پسر حاج ميرزا موسى آقا ثقةالاسلام و او پسر ميرزا محمد جعفر صدر و او پسر ميرزا محمد شفيع و او پسر ميرزا يوسف و او پسر ميرزا محمد على است . ميرزا محمد شفيع ( جد چهارم ثقةالاسلام ) معاصر نادر شاه بود و طبق فرمان اين پادشاه در جمادى الاولى سال 1153 ه . ق . به منصب مستوفىگرى دارالسلطنهء تبريز گماشته شد . جدّ ثقةالاسلام از مجتهدان زمان خود و صاحب كشف و كرامات بود در مقدمهء كتاب زندگىنامهء ثقةالاسلام مسطور است كه :
« اصل اين خانواده از خراسان است كه در 250 سال قبل به تبريز آمدند و در اينجا توطن جستند . تحصيلات ثقةالاسلام از لحاظ علوم معقول و منقول در ايران و عتبات عاليات انجام گرفت . تا آن حد كه به درجهء رفيع و مقام منيع اجتهاد نايل آمد .
به قول حكيم بارع و علامهء جامع آقاى سيد محمد كاظم عصار ادام اللّه عمره الشريف ( دوست و هممجلس آن مرحوم ) وى علاوه بر فقه و اصول و حكمت و كلام در تاريخ و جغرافيا و نجوم و ادب و علم الرجال و كتابشناسى نيز تسلط داشت و . . . به زبان پارسى و عربى و تركى و فرانسه مسلط بود . شعر نيكو مىسرود و خط را خوش مىنوشت و در ترسل و انشاء به روش قائممقام فراهانى و امير نظام گروسى ، نثرى شيرين و سبكى نمكين و اسلوبى ملمع و مرصع داشت .
در سياست و اجتماع ، با آگاهى و وقوفى كامل و شامل ، خطيبى فصيح و بليغ و ناطقى نافذ الكلام و طليق اللسان بود . . .
ثقةالاسلام در هفتم رجب سال 1277 قمرى به دنيا آمد و در 10 محرم 1330 قمرى در 53 سالگى در شهر تبريز شربت شهادت نوشيد » .
او را با چند تن ديگر در تبريز محل سربازخانهء دولتى ( كه امروز كتابخانهء تربيت و دانشسراى راهنمايى در آن محل تأسيس يافته ) بر دارش كردند . بعد از شهادت او مراثى و ماده تاريخهايى سرودهاند كه به نقل نمونههايى اكتفا مىشود .
اسد اللّه ضميرى كه از ملازمان او بود در تاريخ وفاتش چنين گفت :