1348 ش . در تهران به چاپ رسانيده و در آن اوضاع جغرافيايى و اقتصادى و فرهنگى و ادارى و تاريخى و اجتماعى آنجا را مورد بحث قرار دادهاند .
سخنوران اين شهرستان :
ابراهيم ارموى
ابراهيم فرزند شيخ عبد اللّه ارموى از مشايخ صوفيه در سدهء هفتم هجرى قمرى است . به سال 615 ق . در جبل قاسيون تولّد يافت و به سال 692 فوت كرد . نشو و نمايش در عربستان بود و گاهى به عربى شعر مىسرود ، از اوست :
و حياة وجهك لو بذات حشاشتى * لمبشرى برضاك كنت مقصرا
انا عبد حبك لا احول عن الهوى * يوما و ان لام العذول و اكثرا
( دانشمندان آذربايجان ، ص 14 - لغتنامهء دهخدا )
اسماعيل افشار
از شاعران اروميه است در غرضورزى حاكم مستبد زمان خود گويد :
در اروميه هركه عرض كند * بايد اول جريمه قرض كند
چارصد چوب بر دو پايش ، چون * پنج وقت نماز فرض كند
زمان حياتش مشخص نيست ولى ظاهرا در سدهء سيزدهم هجرى قمرى مىزيسته است .
( بزرگان و سخنسرايان آذربايجان غربى ، ص 6 )
پرغم
حاج محمد شريف از وعاظ اروميه بود و گاهى شعر مىسرود و « پرغم » تخلص مىكرد .
اشعارش اغلب در مراثى اهل بيت است . « محيط » از شعراى اين شهر قطعهء ذيل را در تاريخ فوت او گفته است :