تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ تذكره هاى فارسى ( فارسي ) — صفحة 730

مساهمون:

ص٧٣٠
درآورد ، و همچنين آثار استادانى را كه به نحوى از انحاء با دربار ابراهيم ميرزا تماس داشته‌اند تشريح نمايد . در « رسالهء علمى » اعضاء كتابخانهء ابراهيم ميرزا و نظر صاحب كتابخانه و اطرافيانش دربارهء جمال و كمال شرح داده شده است . در بين استادانى كه نزد حكمران مشهد كار مىكرده‌اند مؤلف رساله نام عده‌اى از خوشنويسان عاليمقام و نقاشان زبردست و نامدار را ذكر مىنمايد . قاضى احمد در خارج از حدود كتابخانهء ابراهيم ميرزا نيز با عدهء كثيرى از استادان نقاش و خوشنويس مصادف مىگرديده است . مشهد در سدهء چهاردهم مبدل به شهر مهمى شده بود و وقتى هم كه سلسلهء صفويه مذهب شيعه را مذهب رسمى ايران نمودند ، تبديل مهم مذهبى نيز گرديده بود ، ابنيهء متعدد جهت اجراى مراسم مذهبى ، كه دائما بهمت پيروان عاليمقام مذهب شيعه بتزيينات آنها افزوده مىشد ، مانند كليهء حوائج عادى زندگانى شهر مذكور محتاج انواع كارهاى دقيق هنرى بود ، اين موضوع باعث شده بود كه عدهء كثيرى متخصص صنايع مختلف در آن شهر متمركز شده بودند . مشهد در سده‌هاى 15 و 16 مهمترين مركز صنعتى و داراى چندين نسل استادانى بود كه بعضى از آنها خود ، سرسلسلهء مكتبهاى صنعتى جديدى شده بودند . قاضى احمد در رسالهء خود اسامى چندين نفر از استادان برجستهء آن زمان را ذكر مىنمايد ، و آثار آنها را شرح داده ، اهميت و نفاست آنها را تعيين و تصريح مىكند . رسالهء قاضى احمد عبارتست از گلچين ادبى ( آنتولوژى ) كه در ايران شهرت و نمونه‌هاى زيادى دارد ، ليكن رسالهء قاضى احمد بر ساير اين نوع رساله‌ها اين مزيت را دارد كه بشرح تعليمات دربارهء اساس و قواعد رسم الخط اكتفا نمىنمايد ، بلكه مؤلف وظائف ديگرى براى خود تعيين مىكند ، رسالهء او عبارتست از مجموعهء تراجم احوالى كه به ترتيب قدمت زمانى در هريك از فصول آن گنجانده است ، رسالهء قاضى احمد مقدم بر وقايع‌نگارى جنبهء تاريخى و هنرى دارد .