تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ تذكره هاى فارسى ( فارسي ) — صفحة 541

مساهمون:

ص٥٤١
اين كتاب مجموعا 359 صفحه بقطع 17 در 24 سانتيمتر دارد ، و در هر صفحه 14 سطر با خط نستعليق زيبا نوشته شده است ، از وسط كتاب نيز ظاهرا سه يا چهار صفحه افتاده است . استاد سعيد نفيسى در مقدمهء دستور الوزراء خواند مير ( ص ، ج ، طهران 1317 ش ) بوجود چنين كتابى اشاره كرده ، ولى ننوشته‌اند كه نسخ موجود آن كجا يا پيش كيست ، و تاريخ تأليف آن را نيز بعوض ( ص 953 ه . ) اشتباها ( 950 ) مرقوم داشته‌اند . استاد مينوى دو نسخه در كمبريج و لندن ديده‌اند و دربارهء آنها مىنويسند : « . . . از اين كتاب تاريخى كه تأليف امير محمود پسر خواند مير است ، دو نسخه در كمبريج و لندن هست ، نسخهء كمبريج جزء كتب قديم اونيورسيته است ، و در فهرست نسخ فارسى كه مرحوم براون نوشته است بشمارهء 74 توصيف شده ، و نسخهء لندن در موزهء بريتانيا بنشان و شمارهء 3248 .
Or
محفوظ است ، نيز قسمتى از همين كتاب در نسخهء ديگرى در موزهء بريتانيا بشمارهء
Or . 3029
مندرج است ، نشانى اين نسخ را پروفسور استورى در تاريخ ادبيات فارسى كه دو مجلّد آن تاكنون منتشر شده داده است ، ولى بنده خود نسخ را نديده‌ام » . اين بود مطالبى راجع به ظاهر كتاب ، امّا دربارهء معنى و محتويات كتاب بايد گفت كه اين اثر تاريخى از چند لحاظ اهميّت دارد : 1 - قديم‌ترين مأخذى است براى حوادثى كه در زمان مؤلف اتفاق افتاده و حتى از اين نظر مورد استفادهء مورخين بعدى واقع شده ، چنان كه اسكندر بيگ تركمان صاحب عالم‌آراى عباسى پاره‌يى از حوادث تاريخى را با تغيير عبارت و تلخيص از اين تاريخ اقتباس و در كتاب خود نقل كرده ، ولى كوچك‌ترين اشاره بوجود آن ننموده است ، ( در اينجا نويسنده وقوع زلزلهء قاين را در شب چهارشنبهء چهاردهم محرم سنهء 956 ه . و مرگ قاضى اسفلار را مثال زده كه در عالم‌آرا ، ج 1 ، ص 117 چ 1334 تهران آمده است ) . 2 - شرح حال مشاهير رجال و امرا و هنرمندان و فضلاء معاصر را آورده ، و