تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ تذكره هاى فارسى ( فارسي ) — صفحة 613

مساهمون:

ص٦١٣
جبال شروين ، و ترجمهء خاطرات مادموازل مونت پانسيه دختر عموى لوئى 14 كه عبارت از يادداشتهاى پنجاه و اندسالهء اوست ، كلا در طهران ، و از جملهء ترجمه و تأليفات وى كتابيست بعنوان حجة السعادة فى حجة الشهادة كه مشتمل بر تواريخ و وقايع مهمهء عالم در تاريخ 61 هجرى و شرح شهادت حضرت حسين بوده ، به خط ميرزا باقر خوشنويس در تبريز بطبع رسيده است . و همچنين شرح حال كريستف كلمب و قصهء كاپيتان هاتراس و سرگذشت خانم انگليسى و داستان روبنصون سويسى و منطق الوحش پول دوقوق و تمثيل طبيب اجبارى مولير را او از السنهء خارجه به زبان پارسى ترجمه و نقل نموده و همهء آنها در طهران چاپ شده‌اند . مهمترين آثار وى وقايع يوميهء پانزده سالهء اواخر عمر اوست ، كه از 1298 تا 1313 هجرى به شكل انتقاد مرقوم داشته ، و مجموعه آن از حيث تاريخ فوق‌العاده حائز اهميت است ، و تمام مجلدات خطى آن در كتابخانهء حضرت رضاست . روزنامهء فرنگستان از تفليس الى طهران و مسامره شميران و خواب خلسه و شرح حال الكسندر امپراطور روس و آيينهء سكندرى و كاشف الكرب فى تاريخ الغرب و مآثر السلطان در دو جلد ، همه از تأليفات خطى او بوده و هنوز بطبع نرسيده‌اند . يك قسمت ديگر از تأليفات وى از قبيل لغات پارسى به فارسى و عربى به فارسى و فرانسه به فارسى و لغات متشابههء فرانسه ترجمه به فارسى و ديالگ فرانسه به فارسى و جغرافى و دور عالم نيز هست ، كه همه به خط دستى موجود مىباشند . شرح حال مختصر آقا محمد حسن خان با فهرست نشان و حمايل و صورت و سيما فرامينش در شماره‌هاى 471 و 532 روزنامه دولت عليهء ايران و شمارهء 81 روزنامهء شرف طبع و نشر شده است . مشار اليه شب پنجشنبه 18 شوال سنهء 1313 با مرض سكته درگذشته ، و پنجاه و اند سال عمر كرده و در فوت او چنين گفته‌اند :