تبريزى و كلمات الشعراء و مجمع النفائس و رياض الشعراء و تذكرهء شيخ محمد حزين و تذكرهء گل رعنا و سرو آزاد و غيره از كتب تاريخ در پيش نظر داشته است .
خلاصه اينكه درين دفتر خجسته آثار از اقسام شعر غير از ابيات مثنوى نگارشپذير كلك بدايعنگار نگشته ، بانصاف حرف مىزنم ، نه لاف مىسرايم ، كه اين تذكره را به چند وجه از تذكرههاى ديگر امتياز و اختصاص حاصلست ، يكى آنكه افسانههاى غريب چه از جنس قضاياى رزميّه ، و چه از نحو قصص عشقيه ، و مدح و ذمايم اشياى كونيه از هر نوع در آن آماده است .
ديگر آنكه در حال انتخاب مثنويات مبسوطه مثل گرشاسبنامهء اسدى طوسى ، و شاهنامهء فردوسى و حملهء حيدرى و شاهجهاننامهء كليم و قدسى و غيره بلعجب صنعتى به كار رفته كه ابيات سنجيده از ساير داستانهاى منتخب عنه به نحوى فراهم آورده شد ، كه ربط معنوى ابيات و سلسلهء افسانه ، روى گسيختگى و درهمى نديد ، بالجمله مدار ارتباط بر انتقال ابيات داستانى بداستانيست .
سالى چند اين سرگردان دبستان دانايى شب از روز بازندانست ، و صحبت از خلوت متميز نتوانست كرد ، تا اين صنعت لزوم ما لا يلزم صرف شيوهء انتخاب گرديد ، هركه نسخههاى منتخب عنه را از آغاز تا انجام به نظر امعان ديده باشد ، قدر اين منتخب را بهتر خواهد شناخت ، و به درد تلاشهاى اين مؤلف حقير خواهد رسيد ، و آنچه از منظومات با قصص طولانى تعلقپذير نبود ، بىتصرف تقديم و تأخير ، ابيات بر وفق ترتيب نسخهء اصلى در سلك انتخاب كشيده شد .
چون بسيج هنگامهآرايى در سويداى دل نبود ، و عزيمت معركهگيرى و دكاندارى پيرامون خاطر نگشت ، مدتى دراز مسوّدات منتخبات ، بيكار و معطل افتاده بود ، المنة للّه كه درين اوان سعادت اقتران كه منصب وزارت بشوكت و جاه چشم و چراغ روزگار ، بيداربخت خجسته آثار ، نور جبين اقبال ، و تاب جبههء اجلال ، آصف الدوله ، جملة الملك ، وزير الممالك يحيى خان بهادر هزبر جنگ بلندپايه ، و حكومت بلاد مشرقى هند باقبال فرخندهراى خجسته منظر فرخ طالع ، بلنداختر ملكگير
تاريخ تذكره هاى فارسى ( فارسي ) — صفحة 599
مساهمون: أحمد گلچين معانى
ص٥٩٩