خلاصة الكلام تأليف على ابراهيم خليل خان بنارسى متخلص به خليل در 1198 ه ق
شامل تراجم هفتاد و هفت تن از مثنوىسرايان و ذكر منتخباتى مفصل از مثنويهاى حماسى يا پندى يا عرفانى به ترتيب الفبا از اسدى طوسى تا هلالى استرآبادى كه در 1198 كامل شده است .
آغاز : « تعالى اللّه ما قاصرفهمان كوتهبيان را چه يارا كه زبان به حمد و ثناى متكلم بىزبان توانيم گشود ، و ذات بىنشان مبدع كون و مكان را كه بفهم و ادراك و عبارت درنگنجد دانيم ستود » .
در سبب تأليف و بيان مآخذ چنين مىگويد : « . . . ابجدخوان لوح تعليم اضعف - العباد على ابراهيم همواره خيال در خاطر مىبست كه احوال و افكار اين طايفه را نگاشتهء كلك بيان گرداند ، و بدينوسيلهء جليله از دفترخانهء روزگار برات هستى جاويد بنام خود ستاند ، تا آنكه در سنهء سيزدهم از عهد خلافت پادشاه اسلام . . . شاه عالم پادشاه غازى آهنگ ترتيب اين تذكره پيش گرفت ، و بانتخاب اشعار همت برگماشت ، مخفى نماند كه مقصود از تأليف تذكرهء شعرا نمايش سليقهء انتخاب و ايراد اشعار گزيدهء اولو الالباب است ، و گرنه احوال و اوصاف اين زمره را ورقورق نگاشتن ، نه از محسنات شيوهء بيان خواهد بود نه از ضروريات ، چه بفحواى كل اناء يترشح بما فيه ، كلام شاعر بر اندازهء فطرت و استعدادش دليل مبرهن تواند بود ، آرى صاحب تأليف را حفظ ناموس اخبار گذشتگان و حاضران اينقدر لازمست كه در مولد و منشأ و اصل و نسل و سال وفات و مدفن ايشان از جادهء تحقيق انحراف نكند و از غائلهء جانبدارى و غرضانديشى زشت را به خوبى و خوب را بزشتى واننمايد .
بهر حال حقير مؤلف در مراعات شرايط مذكوره تا مقدور مجوز تقصير نشده و بهنگام تأليف بسيارى از تذكرههاى قديم و جديد مثل تذكرهء دولتشاه و خلاصة - الاشعار و زبدة الافكار و مآثر رحيمى و تذكرهء طاهر نصرآبادى و تقى اوحدى و ناظم