را در اواخر عهد عيسى ترخان والى سند ( 961 - 974 ه ) با تغيير ديباچه بنام وى معنون ساخته و به او تقديم داشته است « 1 » ، ازينرو اته سال تأليف آن را 974 دانسته است « 2 » .
نثر كتاب ساده و روان است و احوال و اشعار صاحبان تراجم بقدرى كه دستياب بوده در آن آمده است ، و بااينحال در تذكرههاى بعدى بر احوال و اشعار اين عده چيزى افزوده نشده است و در هرجا كه ذكر اين 25 شاعره يا بعضى از آنها آمده به عين عبارت مأخوذ از جواهر العجائب است .
نخستين كسى كه ازين تذكره استفاده كرده است تقى الدّين اوحدى مؤلف عرفات العاشقين است كه از آن بعنوان تذكرة النساء نام برده و آخرين نفر على اكبر مشير سليمى صاحب كتاب زنان سخنور است .
جواهر العجائب در لكهنو بسال 1873 ميلادى در 23 صفحه بطبع سنگى مغلوطى رسيده بهطورىكه در ذكر مسماة حيات ( ص 19 - 20 ) ترجمه و شعر سه شاعره درهم ريخته شده كه يكى تونى آتون است و ديگرى را نشناختم ، 8 بعد ازين در همان سامان يك چاپ ديگر هم شده است 9 كه تاريخ آن را نمىدانم ، و سپس در مجلهء اردوى اورنگآباد با حواشى حكيم شمس اللّه قادرى بطبع رسيده و نگارنده آن مجله را هم نديده است .
آثار ديگر فخرى عبارتست از :
1 - ديوان اشعار شامل پنج هزار بيت در آگره به نظر تقى الدّين اوحدى رسيده است .
2 - تحفة الحبيب كه مجموعهايست از غزلهايى كه شعرا در اقتفاى يكديگر سرودهاند به ترتيب قوافى از الف تا ياء ، و وى اين كتاب را بسال 929 بنام خواجه كريم - الدّين حبيب اللّه ساوجى وزير دورميش خان ( للهء سام ميرزاى صفوى والى خراسان ) در هرات تأليف كرده ، و مادهء تاريخ آن را چنين يافته است :
هامش
( 1 ) - از تدوين ثانى جواهر العجائب نسخهيى در كتابخانهء خصوصى دانشمند محقق پاكستانى آقاى پير حسام الدّين راشدى در كراچى موجودست .
( 2 ) - رك : ترجمهء تاريخ ادبيات اته ( ص 5 ) .