است ابو الحسين احمد بن على ابراهيم غسّانى كه در اسوانى گذشت و برادرش ابو محمّد حسن بن علىّ ابن ابراهيم غسّانى در شمار كاتبان و اديبان و شاعران و ملقّب به قاضى مهذب و صاحب كتاب الأنساب و متوفّى 561 و از نظم اوست در شب فراق :
لقد طال هذا الليل بعد فراقه * و عهدى به قبل الفراق قصير
فكيف ارجى الصبح بعدهم و قد * تولت شموس بعد هم و بدور
و ابو عثمان سعد بن محمّد بن صبيح غسّانى در شمار اديبان و نحويان و صاحب كتاب توضيح المشكل در قرآن و كتاب المقالات در اصول و كتاب الرد على الملحدين و كتاب الاستيعاب و متوفّى در حدود 300 و طلحة بن عبد اللّه بن محمّد بن ابى عون غسّانى معروف به عونى در شمار شاعران ستايشگر اهل بيت عليهم السّلام و ابو على حسين بن محمّد بن احمد بن غسّانى جبائى اندلسى در شمار اديبان و محدّثان و صاحب كتاب تقييد المهمل و در اين كتاب الفاظ مشتبه صحيحين را ضبط و معنى كرده است و در سال 498 درگذشت . « 1 »
غضارى :
با فتح اوّل و دوّم منسوب است به غضاره و آن گلى است چسبنده كه از آن كاسه سازند و غضارى كسى است كه آن گل را كاسه سازد و در فارسى مرادف كاسهگر است و آن لقب احمد ابن حسين بن عبيد اللّه اسدى غضارى است در شمار اديبان و فاضلان و خطّاطان و خطّش را همچون خطّ ابن مقله نوشتهاند .
غضايرى :
با فتح اوّل منسوب است به غضاير جمع غضاره و معنى آن گذشت و غضايرى نيز به معنى كاسهگر است و آن لقب ابو يزيد محمّد بن على غضايرى رازى است در شمار شاعران توانا و ستايشگر بهاء الدولهء ديلمى و سپس سلطان محمود غزنوى و در يك قصيده كه محمود را ستود چندان زر بستد كه محسود اقران گرديد و منوچهرى در ستايش مسعود فرزند محمود آرزوى مقام او را كرد و گفت :
بر من ز مدحت ارجوكان فرد جاه باشد * چون فرّ شاه ماضى بوده است با غضارى
و شايد در نتيجهء همان فرّ و جاه بود كه عنصرى ملكالشعراى دربار محمود بر او خشم گرفت و ديوان او را شست و غضايرى در سال 426 درگذشت .
نيز غضايرى لقب ابو جعفر حسين بن عبيد اللّه بن ابراهيم غضايرى است از اعلام علما و مشايخ حديث اماميّه و صاحب كتاب تذكير الغافل و تنبيه العاقل
هامش
( 1 ) - و نيز حسين بن محمّد بن احمد حافظ جيانى غسّانى اندلسى مكنّى به ابو على و ابو العبّاس در شمار مشاهير ادبا و معاريف محدّثان بود و از حسن خطّ و شعر و نوادر و انساب بهره داشت صاحب كتاب تقييد المهمل در ضبط اسامى مشتبههء رجال صحيحين متولّد 427 و متوفّى 498 ( ريحانة الأدب : 4 / 245 ) .
و نيز عبد المنعم بن عمر غسّانى با كنيت ابو الفضل جيلانى اندلسى در شمار مشاهير ادبا و اطبّاى اندلس كه در كحّالى مهارت داشت و در فنون شعر و ادب توانا بود و در مدح صلاح الدّين ايّوبى قصايدى گفت متوفّى بعد از سال 600 و از اوست : تحرير النظر ، تعاليق در طبّ ، ديوان ادب السلوك ، ديوان ترسل و مخاطبات ، ديوان تشبيهات الغاز و رموز ، -
- ديوان الحكم و ميزان الكلم ، ديوان الغزل و التشبيب و الموشحات ( ريحانة الأدب : 1 / 447 ) .
و نيز محمّد بن علىّ بن خضر غسّانى با كنيت ابو عبد اللّه و ابن عسكر در شمار نحويان و مورّخان و لغويان قرن هفتم هجرى صاحب كتاب الاربعون حديثا و كتاب التكميل و الاتمام لكتاب التعريف و الأعلام عبد الرحمن سهيلى و كتاب السلوة عن ذهاب البصر ( ريحانة الأدب : 4 / 245 ) .