مكّى ابو العلاء معرّى را مىستود و از شنيدن اشعار او به وجد مىآمد از اين نظر كه ابو العلاء و او هر دو كور بودند و در ادب شريك .
ماكولا :
وزان عاشورا و ابن ماكولا لقب ابو نصر علىّ بن هبة اللّه بن ماكولاى عجلى گلپايگانى است معروف به ابن ماكولا پدرش هبة اللّه وزير جلال الدولة بن بويه و عمّش حسن ابن جعفر قاضى القضات بغداد بود و خود او از اعيان ادبا و شعرا و از خاندان وزارت و قضا و رياست و ملقّب به امير بود و كتاب الوزراء و الاكمال را بپرداخت و در اين كتاب نامهاى مشتبه را توضيح داد و بسيار مورد استفاده قرار گرفت و سفرى به شام و مصر و الجزيره و خراسان و ماوراءالنهر كرد و در خوزستان در سال 485 و يا 486 و يا 487 درگذشت و شعر ، نيكو گفتى از نظم اوست در صنعت تجنيس :
و لما تفرقنا تباكت قلوبنا * فممسك دمع عند ذاك كساكبه
فيا نفسى الحر البسى ثوب حسرة * فراق الذى تهوينه قد كساك به
و در حث و تحريض بر ترك وطن كه انسان در آن خوار باشد گفته است :
قوض خيامك عن أرض تهان بها * و جانب الذل ان الذل مجتنب
و ارحل إذا كانت الأوطان منقصة * فالمندل « 1 » الرطب فى اوطانه الحطب
مالحانى : وزان عامرانى و ابن مالحانى لقب ابو عبد اللّه محمّد بن عبد اللّه بن ابراهيم بغدادى است معروف به صفىّ در شمار مقرئان و محدّثان و متوفّى 690 .
مالقى :
منسوب است به مالقه وزان صالحه از شهرهاى اندلس و از اين شهر است ابو محمّد غانم ابن وليد مالقى مخزومى در شمار اديبان و نحويان و فقيهان و از نظم اوست در دوست داشتن و احتراز از دشمن داشتن :
صير فؤادك للمحبوب منزلة * سم الخياط مجال للمحبّين
و لا تسامح بغيضا فى معاشره * فقلما تسع الدنيا بغيضين
و نيز از اوست :
ثلاثة يجهل مقدارها * الأمن و الصّحة و القوت
فلا تثق بالمال من غيرها * لو انّه درّ و ياقوت
و ابو عبد اللّه محمّد بن علىّ بن خضر بن هارون غسانى مالقى معروف به ابن عسكر از نحويان و مقرئان و محدّثان و فقيهان و مصنّف كتاب المشرع الروى فى الزيادة على غريب الهروى و در سال 636 درگذشت و از نظم اوست در فضيلت صبر كه هم راحتبخش است و هم مزدرسان :
اصبر لما يعتريك تغنم * غنيمتى راحة و اجر
فانّ كلّ الخطوب ليل * لا بد يجلوه ضوء فجر
و ابو جعفر احمد بن عبد النور بن احمد بن راشد مالقى در شمار اديبان و نحويان و شارح كتاب الجزوليّه و شارح كتاب المقرب ابن هشام و تا باب همزهء آن را شرح كرد و كتاب وصف المبانى فى حروف المعانى و متوفّى 730 و سليمان بن محمّد سبائى مالقى كه در طراوه گذشت و ابو عمر عثمان ابن محمّد بن يحيى قيسى مالقى معروف به ابن منظور از علماى عربيّت و طبّ و منطق و فقه
هامش
( 1 ) - مندل ، عود باشد كه بوى نيكو دارد ( مؤلّف ) .