كناسى :
منسوب است به كناسه بر وزن گشاده و آن نام محلّتى است مشهور در كوفه و جمعى از محدّثان مانند : بريد كناسى و حفص اعور كناسى و حفص بن عبد ربّه كناسى از آن محلّت بودهاند .
كنانه :
بر وزن نشانه نام چند تن صحابى است و نام كنانة بن عتيق بن معاوية بن صامت بن قيس تغلبى كوفى است از دليران و پارسايان و عابدان كوفه و در كربلا در روز عاشورا كشته شد . « 1 »
كنانى :
منسوب است به كنانه بر وزن نشانه نام كنانة بن خزيمة بن مدركة بن الياس بن مضر پدر تيرهاى از قبيلهء قريش و چهاردهمين نياى پيغمبر خاتم صلّى اللّه عليه و آله و از اين قبيله است ابو الوليد هشام بن احمد بن خالد كنانى معروف به ابن الوقشى و در وقشى بيايد و عبد الملك كنانى معروف به ابن ابجر در شمار حذّاق طبيبان . ابن ابجر از مردم اسكندريّه بود و در همان شهر به تدريس طبّ و مداواى بيماران اشتغال داشت و در زمان خلافت عمر بن عبد العزيز دين اسلام را گردن گرفت و به شام رفت و كتاب ستة عشر جالينوس را كه در آن زمان فهمش منحصر به او بود تدريس كرد و از سخنان اوست :
« دع الدواء ما احتمل بدنك الداء ؛ يعنى تا بدنت مىتواند درد را تحمّل كند از خوردن دوا بپرهيز » .
و در حدود سال يكصد و پنج هجرى درگذشت و ابو الحسن محمّد بن احمد كنانى معروف به ابن جبير جهانگرد عرب و هم در شمار فقيهان و محدّثان و سرگذشت مسافرتهاى او يكى از مهمّترين منابع است مخصوصا آنچه را كه دربارهء جزيرهء سيسيل نوشته است . وى در سال 540 متولّد گرديد و ابو الصباح ابراهيم بن نعيم عبدى كنانى از فقيهان و محدّثان و از ثقات اصحاب صادقين عليهما السّلام و او كسى است كه امام صادق عليه السّلام به او گفت : « انت ميزان لا عين فيه » . امّا وى به حقيقت از قبيلهء كنانه نيست جز اينكه با بنى كنانه دوست بود و به كنانى معروف شد و محمّد علىّ بن عراق كنانى در طبقهء فقيهان شافعى و در شمار عارفان و صاحب كتاب تنزيه الشريعة من الاحاديث الموضوعه و كتاب الصراط المستقيم فى شرح بسم اللّه الرحمن الرحيم و كتاب مختصر رحلة ابن رشيد و شرح عباب در فقه و در سال 993 درگذشت . « 2 »
كندرانى :
منسوب است به كندران بر وزن خسروان و آن از قراى قاين است و از آن قريه است ابو الحسن علىّ بن محمّد بن علىّ بن اسحاق كندرانى قاينى در شمار محدّثان و متوفّى 350 .
كندرى :
منسوب است به كندر بر وزن پرخور و آن نام چندين موضع است ، از جمله : قريهاى است در نواحى نيشابور و عبد الملك ابو نصر محمّد ابن ابى صالح منصور بن محمّد كندرى وزير طغرل بيك
هامش
( 1 ) - و نيز كنانة بن بشر تجيبى در زمرهء كسانى بود كه از مصر براى بر كنار ساختن عثمان به مدينه آمد و در كشتن او هم شركت داشت . معاوية بن ابى سفيان او را به خونخواهى عثمان و با ابن حذيفه و ابن عديس در لد ( فلسطين ) آنها را زندانى كرد ، از زندان گريختند ، امّا والى فلسطين آنها را گرفت و به قتل رسانيد ( الأعلام / زركلى : 5 / 234 ) .
( 2 ) - و نيز عبد العزيز بن يحيى بن عبد العزيز كنانى مكّى در شمار فقيهان و اهل مناظره و از شاگردان امام شافعى بود . وى به علّت زشترويى به غول ملقّب شده بود . ميان او و بشر المريسى مناظرهاى دربارهء قرآن درگرفت و از اوست : كتاب الحيدة متوفّى 240 ( الأعلام / زركلى : 4 / 29 ) .