دو ماه بر وزارت نپاييد و ابو الخطّاب محفوظ بن احمد ابن حسن بن احمد كلوذانى در شمار فقيهان حنبلى و صاحب قصيدهاى در اصول عقايد بدين مطلع :
دع عند تذكار الخليط المنجد * و الشوق نحو الآنسات الخرد
و نيز از اوست در ستايش زمانه كه دوست و دشمن را مىشناساند :
لئن جار الزمان على حتّى * رمانى منك فى ضنك و ضيق
فإنّى قد حمدت له صروفا * عرفت بها عدوى من صديقى
گويند : « وى به مواظبت بر احكام دين و حسن معاشرت و فرط فضل و صحّت عمل موصوف بود » .
و در سال 210 در بغداد از دنيا رفت و ابو نصر محمّد بن عبد اللّه كلوذانى كه در بغداد زيست و در فنّ حساب و هندسه و هيئت بارع بود و كتاب التخت و الحساب بپرداخت .
كليب :
بر وزن زبير مصغّر كلب به معنى سگ نام كليب بن ربيعة بن حارث تغلبى ، فارس مبارز و برادر مهلهل عدى بن ربيعه است . بعضى گويند :
« نام او وائل بود و كليب لقب اوست » . و عرب سگبچّه را كه از آب و كشت ايشان حراست مىكند و بانگ رسايى دارد كليب نامند و به او مثل زند و گويد : « اعزّ من كليب وائل ؛ يعنى از كليب وائل ارجمندتر » . و اين لقب به قدرى زياد به كار رفت تا نام كليب گرديد و كليب داستانها در معارك دارد كه در كتاب اخبار المراقسة و اشعارهم فى الجاهليّة و الاسلام مذكور است . و كليب نام پدر احمد بن كليب است در شمار شاعران و نحويان دلدادهء اسلم ابن احمد بن سعيد قاضى اندلسى و در دلباختگى با او داستانها دارد كه در كتاب مصارع العشّاق مذكور است و از شعر او دربارهء اسلم است :
اسلم يا راحة العليل * رفقا على الهائم النحيل
وصلك اشهى إلى فؤادى * من رحمة الخالق الجليل
احمد بن كليب كتاب الفصيح را در بدايت عشق خود به اسلم هديه كرد و بر پشت كتاب نوشت :
هذا كتاب الفصيح * بكلّ لفظ مليح
وهبته لك طوعا * كما وهبتك روحى
و از اوست كتاب اغانى و در سال 426 درگذشت . « 1 »
كليبى :
با ضبط پيش منسوب است به كليب بن يربوع بن حنظلة بن مالك بن زيد مناة بن عمرو بن تميم پدر تيرهاى در قبيلهء تميم و از اين تيره است ابو بكر عباد بن صهيب تميمى كليبى يربوعى از اصحاب صادقين عليهما السّلام .
كليچهپز :
كليچه با ضمّ اوّل و فتح دوّم نام نان روغنى كوچك است و آن لقب حيدر كليجهپز شاعر شهير هرات است . وى در آغاز كار در شهر هرات نان كليچه پخت و از اين طريق معاش كرد سپس به نظم شعر پرداخت و ديوانى گرد كرد و از اوست :
گر ميسّر نشود بوسه زدن پايش را * هركجا پاى نهد بوسه زنم جايش را
هامش
( 1 ) - و نيز كليب بن اسد بن كليب برهوتى در شمار صحابيان و از شعراى حضرموت و از مردم برهوت .
معجم البلدان گويد : « ( برهوت در وادى حضرموت واقع است ) وى اسلام آورد و بر پيغمبر وارد شد و جامهاى كه دست بافت مادرش بود ، به رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله هديه كرد » .
( الأعلام / زركلى : 5 / 232 ) .