طربت و ما شوقا إلى البيض اطرب * و لا لعبا منّى و ذو الشيب يلعب
و لا أنا ممّن يزجر الطير همّه * أ صاح غراب ام تعرص ثعلب
و از اشعار خوب اوست در حكمت و نصيحت :
ألا لا أرى الأيّام الا عجيبها * لطول و لا الاحداث تفنى خطوبها
و لا غبن الأيّام يعرف بعضها * ببعض من الاقوام إلّا لبيبها
و لم أر قول المرء إلّا كنبلة * له و به محرومها و مصيبها
و ما غيب الاقوام عن مثل خطة * تغيب عنها يوم قيلت اريبها
و اجهل جهل القوم ما فى عدوهم * و اردأ احلام الرجال عزوبها
و ما غبن الاقوام مثل عقولهم * و لا مثلها كسبا افاد كسوبها
و تمامت آن اشعار بر همين نسق است . كميت در سال 60 متولّد گرديد و در سال 126 درگذشت .
كميل :
بر وزن زبير نام كميل بن زياد نخعى است از خواصّ اصحاب امير المؤمنين عليه السّلام و صاحب دعاى مشهور و صاحب سرّ آن حضرت . وقتى از حقيقت از او پرسيد كه چيست ؟ فرمود : « تو را با حقيقت چه كار باشد ؟ » . گفت : « آيا من نگهدار سرّ تو نيستم و يا نمىتوانم اسرار را بفهمم ( تا آخر حديث ) و علّامهء حلّى آن حديث را شرح و تفسير كرد . و كميل از زمرهء كسانى است كه به دوستى آن حضرت متظاهر بود در عصرى كه تظاهر به دوستى آن امام ، جرم محسوب مىشد امّا كميل كسى نبود كه از مرگ بترسد و بالاخره جان خود را در آن راه از دست داد و به فرمان حجّاج بن يوسف ثقفى به قتل رسيد و اين واقعه در سال 83 اتّفاق افتاد و حجّاج بن يوسف ثقفى او را به جرم اتّصال با امام علىّ عليه السّلام و دوستى با او بكشت .
كنّاد :
با تشديد نون بر وزن شدّاد نام ابو مرثد كنّاد بن حصين است از صحابهء پيغمبر و ميان او و عبادة بن صامت عقد مؤاخات بست و ميان فرزند او مرثد و فرزند صامت برادر عباده برادرى افكند .
وى مردى بلنداندام و پرمو بود و در سال 12 در خلافت ابو بكر از دنيا رفت و فرزندش مرثد در حيات پيغمبر ، شهيد شد .
كناسه :
بر وزن گشاده و ابو محمّد عبد اللّه بن يحيى اسدى در طبقهء اديبان و شاعران معروف به ابن كناسه است و بعضى كنيت او را ابو يحيى و نام او را محمّد بن عبد اللّه ضبط كردهاند . ابن كناسه از مردم كوفه بود و در بغداد سكونت گزيد و از راويان شعر و فصيحان بنى اسد بود و از كوفيّين ( دانشمندان نحو كه به كوفيّين زبانزدند برابر بصريّين ) مانند : جزى و ابو الموصول و ابو صدقه نحو را فراگرفت و اينان همه از بنى اسد بودند و شعر كميت را نيز از اينان شنيد ، روايت كرد و كتابها پرداخت ، از جمله : كتاب الانواء و كتاب معانى الشعر و كتاب سرقات الكميت من القرآن .
ابن كناسه خواهرزادهء ابراهيم بن ادهم زاهد معروف است و در سال 207 در كوفه از دنيا رفت . « 1 »
هامش
( 1 ) - كناسه نام محلّتى است در كوفه كه در آن يوسف ابن عمر ثقفى با زيد بن علىّ بن الحسين بن علىّ بن ابى طالب عليهم السّلام جنگيد و به يوم الكناسه معروف شد ( معجم البلدان : 4 / 481 ) .