و از لطايف طبع اوست :
لا تلمنى على الوقوف بدار * اهلها صيروا السقام ضجيعى
جعلوا لى إلى هواهم سبيلا * ثمّ سدوا على باب الرجوع
كلّائى : با تشديد منسوب است به كلّاء بر وزن بنّاء و آن نام بازار و محلّتى است در بصره و ابو الحسن احمد بن عبد اللّه بن جعفر بن محمّد بصرى كلّائى در شمار محدّثان بدان منسوب است .
كلاب :
بر وزن كتاب از اعلام است و نام پدر قبيلهاى است و در كلابى بيايد و كلّاب با فتح و تشديد بر وزن قصّاب نام كلّاب بن حمزهء عقيلى است و در هيذام بيايد و ابن كلّاب كنيت عبد اللّه بن محمّد بن كلّاب است در شمار متكلّمان و صاحب كتاب الصفات و كتاب خلق الانسان و كتاب الرد علىّ المعتزله . « 1 »
كلاباذى :
منسوب است به كلاباذ بر وزن خرابات معرّب كلاباد و آن نام محلّتى است در بخارا و ابو نصر احمد بن محمّد بن حسين كلاباذى در شمار حفّاظ حديث و از مشايخ ابو العبّاس مستعفرى و ابو عبد اللّه حاكم و متوفّى 398 بدان منسوب است و نيز نام محلّتى است در نيشابور و ابو حامد احمد بن سرى بن سهل نيشابورى كلاباذى در شمار محدّثان از آن محلّت است .
كلابزى :
با كسر كاف بنا بر قول ابن اثير در انساب و به فتح كاف بنا بر قول ابن سمعانى و كسر با و زاى نقطهدار لقب است امّا منسوب به شخص و يا مكان ندانستم . به هر تقدير ابراهيم بن محمّد بن علاء را كه از نحويان و لغويان مبرّز و از اديبان متقدّم و شاگرد مبرّد است كلابزى خواندهاند . وى از مردم عراق بود و در نحو مذهب بصريّين را برگزيد و مازنى معروف را بديد و در شام منصب قضا يافت و در سال 312 و يا 316 - بنا بر اختلاف - درگذشت .
كلابى :
با كسر كاف منسوب است به كلاب ابن مرّه كه پدر تيرهاى است در قبيلهء قريش و به كلاب بن ربيعه كه پدر تيرهء ديگرى است در قبيلهء هوازن و چند تيرهء ديگر از جمله : تيرهء عامر بن كلاب . و از جمله : تيرهء جعفر بن كلاب و شايد كلابى بهطور اطلاق منصرف به اوّل باشد و جمعى از دانشمندان به هريك از آنها نسبت رساند ، از جمله : علاقة بن كرسم كلابى كه در كرسم گذشت .
و از جمله : ابو زياد يزيد بن عبد اللّه بن الحركة ، اعرابى باديهنشين بود و در روزگار خلافت مهدى به بغداد رفت و در قطيعهء عبّاس بن محمّد سكونت گزيد و چهل سال در آنجا بماند و كتابها پرداخت ، از جمله : كتاب النوادر و كتاب الفرق و كتاب الابل و كتاب خلق الانسان .
ابن نديم در فهرست گفته كه : « وى از تيرهء عامر ابن كلاب است » . و از جمله : ابو عبد اللّه حسين بن عبد الرحيم بن وليد بن عثمان بن جعفر كلابى معروف به ابن ابى الزلازل در شمار كاتبان و اديبان و لغويان و شاعران و شاگرد ابو القاسم زجاجى و ابو بكر خرائطى و صاحب مصنّفات ، از جمله :
هامش
( 1 ) - و نيز كلاب بن مرّه جدّ ششم قريش است كه از آن ، قبيلهاى به نام زهره منشعب مىشود . وى جدّ ششم حضرت رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله است بدينترتيب : محمّد بن عبد اللّه بن عبد المطّلب بن هاشم بن عبد مناف بن قصىّ ابن كلاب بن مرّة بن كعب ( لغتنامه / دهخدا : 38 / 37 ) .