و شارح كتاب المستصفى و كتاب الجمل و متوفّى 679 در غرناطه و از نظم اوست :
رغبت عن الدنيا لعلمى انها * محل حياة المرء فيه بلاغ
و قد لاح فى فودى شيب على الردى * دليل و فيه ما اردت بلاغ
و املت من مولاى نظرة رحمة * يكون بها منى اليه بلاغ
فاحظى إذا الأبرار قيل لهم غدا * هلموا إلى دار النعيم فراغوا
رأيت بنيها مار متهم سهامها * فطاشت و لاحم الحمام فراغوا
فعجت إلى دار البقاء بهمتى * فعندى عنها راحة و فراغ
و فهر ، سنگى است كه به آن جوز و غير آن سايند ، نيز سنگى كه مشت را پر كند .
فهير :
بر وزن زبير مصغّر فهر نام فهير بن اسود كوفى است در شمار محدّثان اماميّه .
فيدى :
منسوب است به فيد بر وزن صيد از قراى ميان راه كوفه و مكّه و جمعى از محدّثان از آن قريه برخاستند مانند : محمّد بن يحيى بن ضريس فيدى و ابو اسحاق عيسى بن ابراهيم فيدى .
فيروزآبادى :
منسوب است به فيروزآباد نام چندين موضع و قريه از جمله : فارس و از اين قريه است مجد الدّين ابو طاهر محمّد بن يعقوب بن محمّد بن ابراهيم فيروزآبادى شيرازى در شمار ائمّهء لغويان و هم در شمار مفسّران و اديبان و صاحب كتاب اللامع المعلم العجاب الجامع بين المحكم و العباب در شصت مجلّد ناتمام و اين كتاب را خود تلخيص كرد و آن را قاموس المحيط نام داد و از مشاهير كتب لغت است و كتاب روض المسلوف فيما له اسمان الى الوف و كتاب تنوير المقباس فى تفسير ابن عبّاس و كتاب الدر النظيم المرشد إلى مقاصد القرآن العظيم و كتاب نزهة الاذهان فى تاريخ اصفهان و غير اينها . فيروزآبادى سال 729 در قريه كازرون شيراز از مادر زاد و پس از كسب دانش در شهرها بگرديد و بغداد و شام و مصر را بديد و به روم رفت و سلطان بايزيد عثمانى او را نواخت و هم از امير تيمور نوازشها ديد و از حسن توجّه آن دو سلطان به دنياى موفور رسيد و هم به هندوستان رفت و از سلطان هند مكرمتها ديد و با اين وصف به مطالعت كتب رغبتى بسيار داشت و چنين نوشتند : « تا دويست سطر كتاب به خاطر نسپرد در بستر نيارميد و در هر سفر كه رفت چندين بار كتاب با خود برد » . و در سال 817 در زبيد يمن درگذشت و از نظم اوست :
اخلانا الأماجد إن رحلنا * و لم يرعوا لنا جهدا و الا
نودعكم و نودعكم قلوبا * لعل اللّه يجمعنا و الا
نيز فيروزآباد قريهاى است از قراى مرو و قلعهاى است در آذربايجان نزديك خلخال و نام موضعى است در بيرون شهر هرات و در آنجا خانقاهى است صوفيّه را و قريهاى است در يزد و قريهاى است در رى . « 1 »
هامش
( 1 ) - و نيز ابو اسحاق ابراهيم بن يوسف فيروزآبادى در شمار فقيهان و صاحب كتاب طبقات الفقهاء متوفّى 476 ( لغتنامه / دهخدا : 35 / 355 ) .