تخطي إلى المحتوى الرئيسي

راهنماى دانشوران در ضبط نامها ، نسبها و نسبتها ( فارسي ) — صفحة 108

مساهمون:

ص١٠٨

فطر :

بر وزن فكر نام ابو بكر فطر بن خليفهء مخزومى است در شمار ثقات محدّثان اماميّه و متوفّى 153 .

فقعسى :

منسوب است به فقعس بر وزن جعفر فرزند طريف بن عمرو بن قعين پدر تيره‌اى در عرب و از اين تيره است طلحة بن خويلد ابن فقعسى صحابى از دليران مشهور و در جنگ قادسيّه دليريها از خود نشان داد . « 1 »

فقيمى :

منسوب است به فقيم بر وزن زبير فرزند جرير بن دارم پدر تيره‌اى در قبيلهء دارم و از اين تيره است دكّين بن رجاء فقيمى دارمى ، را جز مشهور كه ترجمتش در دكين گذشت . نيز محمّد بن ذويب فقيمى در شمار شاعران دو دولت اموى و عبّاسى و در صفت قوائم اسب گفت :
كان تحت البطن منه اكلبا * بيضا صغار اينتهسن المنقبا
و بر هارون الرشيد درآمد و اشعارى كه در ستايش او گفته بود خواند و دستش را بوسيد و گفت : « من بر مروان و يزيد بن وليد و ابراهيم ابن وليد و سفّاح و منصور و مهدى درآمدم و رخسارشان را يكايك ديدم و دستهايشان را بوسيدم و جايزتم را ستدم و سوگند به خدا كه در ميان ايشان از تو زيباتر و گشاده‌دست‌تر نديدم » . و رشيد جايزتى موفور او را داد و با او به لطف سخن كرد چندان‌كه هركس در آن مجلس بود آرزو كرد كه كاش بر جاى او بود . و بايد دانست كه در قبيلهء كنانه نيز فقيم نام پدر تيره‌اى است و فيروزآبادى در قاموس نوشت : « نسبت در قبيلهء دارمى فقيمى است و در قبيلهء كنانه فقمى با حذف يا » .

فكيهه :

با ضمّ اوّل بر وزن زبيده از اعلام زنان است و نام فكيهه مادر قارب بن عبد اللّه خدمتكار رباب دختر امرؤ القيس زوجهء امام حسين عليه السّلام .

فلخارى :

منسوب است به فلخار بر وزن سربار از قراى مرورود و ابو اسحاق ابراهيم بن احمد بن محمّد ابن علىّ فلخارى مرورودى در شمار فقيهان و مقتول در واقعه خوارزمشاه سال 536 بدان منسوب است .

فلقى :

با كسر اوّل و فتح دوّم منسوب است به فلق از قراى نيشابور و از اين قريه است طاهر ابن يحيى بن قبيصه نيشابورى فلقى در شمار اكابر محدّثان و متوفّى 315 و فلقى مصنّفات ابراهيم ابن طهمان را تلخيص كرد .

فلكى :

با فتح اوّل و دوّم منسوب است به فلك به معنى چرخ و آسمان و آن لقب كسى است كه به اوضاع فلك دانا باشد و جمعى بسيار با چنان لقب باشند و با فتح اوّل و سكون دوّم منسوب است به فلك از قراى سرخس و از اين قريه است محمّد ابن رجاء فلكى سرخسى در شمار محدّثان . « 2 »
هامش
( 1 ) - و نيز محمّد بن عبد الملك فقعسى اسدى صاحب روايات و مآثر و اخبار بنى اسد بود به زمان منصور و پس از او زيست و علماى انساب مآثر بنى اسد را از وى آموختند . فضل بن ربيع را مدح كرده و كتابى دربارهء بنى اسد پرداخته است ( لغتنامه / دهخدا : 35 / 291 ) . ( 2 ) - و نيز محمّد فلكى شروانى مكنّى به ابو النظام در شمار شاعران نيكوپرداز قرن ششم هجرى است ، ازآن‌روى فلكى تخلّص مىكرد كه در اوان عمر به تحصيل نجوم اشتغال داشت و فنّ شعر و ادب را از ابو العلاء گنجوى آموخت و متوفّى 587 و از اوست :شب نباشد كه فراق تو دلم خون نكند * و آرزوى تو مرا رنج دل افزون نكند( لغتنامه / دهخدا : 35 / 316 ) .