و در اصفهان سال 322 درگذشت . « 1 »
طباطبائى :
منسوب است به همان ابراهيم طباطبا و سادات طباطبا عموما به دو منسوبند و از اينان است سيد مهدىّ بن سيّد مرتضى بن سيّد محمّد طباطبائى مشهور به بحر العلوم در شمار اعاظم فقيهان و محقّقان اماميّه و صاحب كتاب مصابيح و منظومه در طهارت و صلات و غير اينها .
وى سال 1155 در كربلا از مادر زاد و در نجف زيست و در سال 1212 درگذشت . و نيز سيّد علىّ ابن سيّد محمّد على طباطبائى كربلائى ، در شمار اعلام فقيهان و محقّقان و صاحب كتاب رياض المسائل فى بيان احكام الشرع بالدلائل و اين كتاب ، شرح مختصر نافع است و نيز شرح صغير بر همان مختصر و غير اينها و متوفّى 1241 . « 2 »
طبرانى : با فتح اوّل و دوّم منسوب است ( بر خلاف قياس ) به طبريّه بر وزن صمديّه از شهركهاى اردن و ابو القاسم سليمان بن احمد بن ايّوب بن مطير « 3 » لخمى طبرانى در شمار حفّاظ حديث و صاحب تصانيف و مشهورترين آنها كتاب المعاجم است بزرگ و ميانه و كوچك ( كبير ، متوسّط و صغير ) وى در طلب حديث بسيار سفر كرد و بيش از هزار كس از مشايخ حديث ديد و در اصفهان زيست و در سال 360 درگذشت و حافظ ابو نعيم اصفهانى كه از شاگردان او بود بر او نماز خواند .
طبرخزى :
منسوب است به طبرخز بر وزن خبربر و آن مخفّف دو كلمهء طبرستان و خوارزم است كه در نسبت طبرخزى آمده است ازاينروى كه صاحب ترجمت كه ذكرش هماكنون آيد نامش محمّد پدرش عبّاس كنيتش ابو بكر خوارزمى و مادرش طبرستانى بود و خواهر محمّد بن جرير طبرى صاحب تاريخ معروف و دربارهء پيوند خود به محمّد بن جرير نظم كرد :
هامش
( 1 ) - طباطبا : در زمان دولت عبّاسى دولت كوچكى در كوفه پديد آمد و در همين شهر و يمن قريب يكصد و پنجاه سال حكمرانى كردهاند . مؤسّس اين سلاله ابو عبد اللّه محمّد بن ابراهيم طباطبا بود كه مدّت كمى در كوفه حكمرانى كرد و دوست او ابو السرايا وى را مسموم ساخت و نوهاش يحيى الهادى به تأسيس حكومت در يمن توفيق يافت و نسل وى مدّت مديدى در يمن فرمانروايى داشتند . سلالهء بنى طباطبا از هفت تن تشكيل شده كه عبارتند از : 1 - ابو عبد اللّه محمّد بن ابراهيم طباطبا ( 199 ) .
2 - امير المؤمنين يحيى الهادى ( 250 ) . 3 - مرتضى محمّد ( 280 ) . 4 - ناصر احمد ( 320 ) . 5 - منتخب حسين ( 323 ) . 6 - مختار قاسم ( 329 ) . 7 - محمّد هادى ( 344 ) هجرى قمرى ( لغتنامه / دهخدا : 32 / 126 ) .
( 2 ) - و نيز امير فيض اللّه فرزند غياث الدّين محمّد بن طباطبائى قهپايى از علماى اماميّه در قرن يازدهم هجرى است . وى از شاگردان مقدّس اردبيلى ( متوفّى 993 ) بوده و از مشايخ ملّا محمّد تقى مجلسى ( متوفّى 1070 ) به شمار مىرفته . و از اوست حاشيهاى بر مبحث الهيّات شرح تجريد چنانكه از خاتمهء مستدرك الوسائل -
مستفاد مىشود ، وى از سيّد حسين بن حيدر بن قمر كركى اجازه داشته است ( الذريعة : 6 / 115 ) .
و نيز قاسم بن محمّد حسنى حسينى طباطبائى قهپايى ، سيّدى عالم فاضل و محدّثى ماهر بود و از استاد خود شيخ بهائى و نظائر وى روايت كرده و از مشايخ روايت ملّا محمّد باقر مجلسى و ملّا محمّد سراب به شمار مىرفته و در علم رجال هم داراى تحقيقات سودمندى بود و ملّا محمّد على استرآبادى صاحب كتاب مشتركات الرجال و ديگر افاضل ، علم رجال را از وى فراگرفتهاند ( ريحانة الأدب : 4 / 498 ) .
( 3 ) - مطير : بر وزن زبير مصغّر مطربه معنى بارانك ( مؤلّف ) .