محمّد بن احمد بن محمّد بن خلف بكرى شريشى در طبقهء نحويان و اديبان و شاعران و صاحب كتاب التوحيد فى اصول الدّين و كتاب اسرار الرسالة و رسالة الاسرار و كتاب اسنى المواهب و شرح مفصل در نحو و شرح جزوليّه در نحو و كتاب صحبة المشايخ و كتاب انوار السراية و سراية الانوار و كتاب عوارف الهدى و صاحب قصيدهء رائيّه در سير و سلوك بدين مطلع :
إذا ما بدا من باطن حالة الزجر * فما هو الا البر من منح البر
و نيز از نظم اوست :
لو لم تكن سبل الولاء بعيدة * لا تنتحى الا بعزمة ماجد
لتوارد الضدان ارباب العلى * و الارذلون على محل واحد
و در سال 640 درگذشت . و نيز ابو العبّاس احمد بن عبد المنعم بن موسى بن عيسى بن عبد المؤمن قيسى شريشى در شمار اديبان و فاضلان و صاحب سه شرح بر مقامات حريرى و شرح ايضاح و شرح عروض الشعر و شرح جمل و متوفّى 619 . و نيز جمال الدّين ابو بكر محمّد بن احمد ابن محمّد بن عبد اللّه شريشى در طبقهء فقيهان مالكى و هم در شمار اديبان و نحويان و شارح الفيّهء ابن معط و صاحب كتابى در اشتقاق و متوفّى 685 و از نظم اوست :
الجد يدرك ما لا يدرك الطلب * و الجد من غير جدّ كله تعب
و كل شىء فبالاقدار موقعه * ما للامور سوى اقدارها سبب
إنّ الامور إذا ما اللّه يسرها * اتتك من حيث لا ترجو و تحتسب
و كلّ ما لم يقدره الاله فما * يفيد حرص الفتى فيه و لا النصب
ثق بالاله و لا تركن إلى احد * فاللّه اكرم من ان يرجى و يرتقب
شريط : بر وزن امير به معنى مشروط ، نيز عطردان از اعلام است و نام شريط بن انس اشجعى صحابى و بنو شريط تيرهاى از عربند .
شريعى :
منسوب است به شريع و پارچهء كتان نيكوبافته را شريع گويند و شرّاع بر وزن عطّار و شريعى فروشنده آن است و شريعى لقب ابو محمّد حسن شريعى است كه براى نخستينبار دعوى نيابت كرد و از ناحيت امام توقيعى بر برائت و لعنش بيرون آمد .
شريف :
بر وزن امير به معنى بلندقدر و بزرگ منزلت و كسى كه بخصوص با پدران بلندمرتبت پيوند رساند و به اين اعتبار امامزادگان را شريف گويند مانند : شريف رضى و شريف مرتضى . « 1 »
هامش
( 1 ) - شريف جرجانى : مير سيّد شريف علىّ بن محمّد جرجانى از اكابر دانشمندان ايرانى متولّد 740 در گرگان متوفّى 816 در شيراز . وى در حكمت و عرفان و علوم ادبى دست داشت . سعد الدّين تفتازانى در سال 779 او را به شاه شجاع مظفّرى معرّفى كرد . شاه او را با خود به شيراز برد و مأمور تدريس در مدرسهء دارالشفاء كرد . ازآنپس كه تيمور ، شيراز را فتح كرد او را به سمرقند برد و بعد از مرگ تيمور به شيراز بازگشت . از اوست : رسالة الكبرى فى المنطق ، رسالهاى در مراتب وجود ، حاشيه بر شرح مطالع و كتاب التعريفات ، ترجمان القرآن ، امثله ، صرف مير ، صغرى و كبرى ( لغتنامه / دهخدا : 30 / 353 ) .