تخطي إلى المحتوى الرئيسي

راهنماى دانشوران در ضبط نامها ، نسبها و نسبتها ( فارسي ) — صفحة 446

مساهمون:

ص٤٤٦

شروانى :

با كسر و سكون معرّب شيروان است از شهرهاى آذربايجان نزديك دشت مغان و از آن شهر است احمد بن محمّد بن على انصارى تميمى شروانى در شمار اديبان و فاضلان قرن سيزدهم و صاحب كتاب نفحة اليمن فيما يزول بذكره الشجن و كتاب الجوهر الوقاد در شرح قصيدهء بانت سعاد . و نيز محمّد بن حسن معروف به ملا ميرزاى شروانى در طبقهء متكلّمان و فقيهان و اصوليان و صاحب كتاب انموذج العلوم و شرح شرايع و حاشيه بر شرح مطالع و دو شرح بر معالم الاصول عربى و فارسى و رساله‌اى در هندسه و متوفّى 1098 . و نيز حاجّ زين العابدين ابن اسكندر شروانى در شمار اعلام متصوّفه و افاضل اين فرقه و صاحب كتاب بستان السياحه و رياض السياحه . وى بيشتر عمر را در جهانگردى گذرانيد ازاين‌روى اطّلاعات جغرافيايى خوبى تحصيل كرد و هم دانشمندان را بديد و هر دو كتابش از تحقيقات آكنده است و هم به نظم شعر پرداخت و تمكين تخلّص كرد و از نظم اوست :
جهانبانا مكن اظهار شوكت با جهان‌بينان * كه نزد ما جهان‌بينى نكوتر از جهانبانى
* * *
بس راه سپرديم و كمال همه‌كس را * ديديم و نديديم به‌جز عشق كمالى
* * *
شمس چون جلوه كند ذرّه شود سرگردان * منم آن ذرّه كه سرگشتهء آن خورشيدم
* * *
عجايبات جهان ديده‌ام بسى ليكن * ز خود عجيب‌ترى كى در اين جهان ديدم
و نيز خاقانى شروانى كه ترجمتش در خاقانى گذشت .

شريح :

بر وزن زبير از اعلام است و نام شريح بن حارث كندى معروف به شريح قاضى . گويند : « از زمان خلافت عمر بن خطّاب تا زمان امارت مختار بن ابى عبيده ثقفى در كوفه منصب قضا داشت و مختار او را از كوفه بيرون كرد و به قريه‌اى كه جز يهودى در آن نبود او را براند و ازآن‌پس كه حجّاج به امارت عراقين رسيد او را به كوفه برگردانيد و در سال 77 و يا 80 - بنا بر اختلاف نقل - درگذشت » . و نام شريح بن هانى بن يزيد همدانى در شمار خواصّ دوستان امام علىّ ابن ابى طالب عليهما السّلام و امير او بر ميسرهء لشكر صفّين . و ابن شريح كنيت ابو الحسين اسحاق بن يحيى بن شريح نصرانى است از اعلام كاتبان و در فنّ خراج و مناظره عمال آن توانا بود و از اوست كتاب الخراج الكبير و كتاب الخراج الصغير و كتاب عمل المؤامرات بالحضرة و كتاب تحويل سنى المواليد و كتاب جمل التاريخ و در سال 300 از مادر زاد و سال وفاتش به نظر نرسيد .

شريد :

بر وزن امير به معنى رميده نام شريد ابن سويد ثقفى صحابى است و بنو شريد تيره‌اى هستند در عرب .

شريس :

بر وزن امير به معنى بدخو نام چند تن از صحابه و محدّثان است ، از جمله : ابو عماره شريس عبدى كوفى در شمار محدّثان خاصّه .

شريشى :

منسوب است به شريش بر وزن امير از شهرهاى اندلس و از اين شهر است احمد بن