تخطي إلى المحتوى الرئيسي

راهنماى دانشوران در ضبط نامها ، نسبها و نسبتها ( فارسي ) — صفحة 284

مساهمون:

ص٢٨٤
الا يا صبا نجد متى هجت من نجد * لقد رادنى مسراك وجد أعلى وجد لقد هتفت ورقاء فى رونق الضحى * على فنن غض النبات من الزند بكيت كما يبكى الوليد و لم اكن * جزوعا و ابديت الذى لم يكن يبدى و قد زعموا ان المحب اذا دنى * يمل و ان النأي يشفى من الوجد بكلّ تداوينا فلم يشف ما بنا * على ان قرب الدار خير من البعد على ان قرب الدار ليس بنافع * إذا كان من تهواه ليس بذى ود
ابن دمينه در طبقهء شعراى اسلامى است و اشعارش دلپذير و روان و داراى لطف و رقّت مخصوصى است ازاين‌روى به خواندن اشعارش رغبت داشتند و از اخبار ابن دمينه كمى در دست است ، از جمله : زنى داشت كه در پنهانى با يكى از عشيرهء مادرى ابن دمينه عشق ورزيد و در پوشيدگى يكديگر را ديدند و ابن دمينه در كمين نشست و جوان را بكشت و آنگاه زنش را و ازآن‌پس يكى از نزديكان مقتول ، ابن دمينه را كشت و دمينه مصغّر دمنه است به معنى آثار خانه . نيز مزبله . نيز كينهء ديرين .

دندان :

بر وزن درمان لقب ابو جعفر احمد بن حسين بن سعيد بن حماد بن سعيد بن مهران اهوازى است در شمار محدّثان اماميّه و صاحب كتاب احتجاج و دندان فارسى است و معنى آن معروف و ندانستم او را ازچه‌روى دندان گفتند .

دندانقانى :

منسوب است به دندانقان بر وزن سردارخان و آن نام قريه‌اى است در ناحيت مروشاه‌جهان و ابو محمّد فضل اللّه بن محمّد بن اسماعيل دندانقانى در شمار فقيهان و متوفّى 552 بدان منسوب است .

دواد :

با ضمّ اوّل بر وزن گشاد به معنى كرم ريزه . نيز مرد شتاب‌كار از اعلام است و ابن ابى داود كنيت احمد ابن ابى دواد قاضى معروف عصر مأمون و معتصم و واثق و متوكّل است كه در سال 240 درگذشت و عامّه به غلط آن را ابن ابى داود خوانند و ابو دواد كنيت جارية بن حجّاج ايادى است و بعضى او را حنظلة بن شرقى آورده‌اند در طبقهء شعراى نيكوپرداز و معاصر كعب بن امامه ايادى كه با رفيقش در راهى رفت و آبى كه داشت به رفيقش داد و خود از تشنگى بمرد و به جود و ايثار او عرب مثل زند و از نظم ابى دواد است :
أ كل امرئ تحسبين امرأ * و نار تحرق بالليل نار
نيز :
الماء يجرى و لا نظام له * لو يجد الماء مخرقا خرقه
دوانى : منسوب است به دوان بر وزن روان و آن از قراى كازرون فارس است و در تعريب آن را دوّان بر وزن ديّان گفته‌اند و از آن قريه است جلال الدّين محمّد بن سعد الدّين اسعد دوانى كازرونى معروف به علّامهء دوانى در شمار اعاظم حكماى محقّقان و صاحب كتاب انموذج العلوم و بستان القلوب و سه حاشيه بر شرح تجريد قوشچى به نام حاشيهء قديم و جديد و اجد و نيز حواشى بر شمسيّه و بر اشارات و بر تهذيب منطق و كتاب لوامع الاشراق فى الحكمة العمليّة و المنزليّة و المدينة و شرح هياكل النور در حكمت اشراق و شرح عقايد عضديّه و شرح سى فصل خواجه نصير الدّين طوسى