مج خزانه بنت خالد بن جعفر
ارباب سير نوشتهاند اين خزانه در فتوحات عراق با سعد بن ابى وقاص بود و ابيات ذيل را در مرثيهء اشخاصى كه در اول محاربه شهيد شدند سروده :
فيا عين جودى بالدموع السواجم * فقد شرعت فينا سيوف الاعاجم
و حزنا على سعد و عمرو و مالك * و سعد مبيد الجيش مثل الغمائم
هم فتية غرّ الوجوه اعزة * ليوث لدى الهيجاء شعث الجماجم
خنساء بنت عمرو بن شريد
در جلد خلفاى ناسخ او را مفصل ترجمه كرده و اشعار او را بسيار نقل كرده و خلاصهاش اين است كه اين زن نامش تماضر دختر عمرو بن شريد بن رياح بن ثعلبة است و ازاينجهت او را خنسا گويند كه بينى او واپس بود با اندك بلندى چون خنس بفتح خاء معجمه و نون مفتوحه واپس شدن بينى است با اندك بلندى كه بر سر بينى باشد چون مردى بر آن صفت بود او را خنس گويند و اگر اين صفت در زنى باشد او را خنساء گويند و اين لفظ لقب تماضر است كه بر اسم او پيشى گرفته و او نسب بمضر بن نزار مىرساند چنانچه در ناسخ نسب او را شرح داده .
بالجمله خنسا را رواحة بن عبد العزيز بحبالهء نكاح خود درآورد و از او پسران آورد و از براى او ده برادر بود كه آنها را بسيار دوست مىداشت و چهار پسر او در يوم سواد در سنه چهاردهم هجرت شهادت يافتند و خنسا در به دو حال كه هنوز دوشيزهء خردسالى بود جمالى بكمال داشت دريد على وزن حسين ابن صمه صيت جمال خنسا را شنيد بخواستگارى بنزد پدرش عمرو آمد عمرو گفت ترا حسبى شريف و نسبى كريم است لكن خنسا آن دختر نيست كه كسى او را از در كراهت بشوى دهد الا آنكه من اين حديث را با او بردارم تا چه گويد پدر خنسا آمد و گفت اى دختر فارس قبيله هوازن و سيد بنى جشم دريد بن صمه ترا به شرط زنى خواهد راى چيست .