آنكه گوشت أو حرام باشد چه قيمت موى وپشم وو بر أو را به طريق قيمت روزى كه كشته است
ميدهد پس اگر در روزى كه قيمت ميدهد موى وپشم وو بر أو قيمت دار باشد زيادتى
آن را كم كند اگر غاصب نباشد واگر غاصب باشد بقول بعضي از مجتهدين قيمت اعلاى
آن را از روز غصب تا روز تلف ميدهد قسم دوم آنكه قابل كشتن نباشد وآن بر
پنج قسم است أول سگ شكارى ودر آن چهل درهم لازم است بر قول بعضي از مجتهدين
وبعضي برآنند كه قيمت آن را بايد داد دوم سگى كه محافظت گله مىكند ودر آن يك درهم
بر أو لازم است وبعضي از مجتهدين بيست درهم گفته اند وبعضي بر قيمت آن رفته اند سيم سگى
كه محافظت باغ مىكند ودر آن بيست درهم لازم است بر قول مشهور وبعضي از مجتهدين بر
آنند كه قيمت آن را بايد داد چهارم سگى كه محافظت زراعت مىكند ودر آن وقرى يعنى
خروار از گندم بايد داد ودر غير اين چهار سگ چيزى لازم نيست پنجم خوك كسى كه خوردن
گوشت أو را حلال داند چه قيمت آن را بايد داد وهمچنين قيمت شراب أو را اگر تلف كند بايد
داد خاتمه در بيان كفاره قتل وتحقيق عاقله ودر آن دو بحث است بحث أول
در كفاره قتل بدان كه در كشتن مسلمان بنا حق وآنكه در حكم مسلمان باشد از أطفال ايشان
واگر چه در شكم باشند وديوانگان وغلامان ايشان از روى عمد يا خطا يا شبيه به عمد واجبست
كفاره بدهد چنانچه در بحث كفاره مذكور شد واگر ولى مقتول به خونبها راضى نشود
وأو را عوض مقتول بكشد آيا كفاره واجبست يا نه در آن خلاف است أقرب آنست كه واجب است
واز مال أو بيرون بايد كرد وهمچنين هر گاه كسى كارى كند كه به سبب آن شخصي كشته شود مثل
آنكه سنگى در جائى كه ملك أو نباشد انداختن يا كاردى آنجا گذاشتن موجب كفاره است
واگر جماعتى در كشتن شخصي شريك شوند بر هر يك از ايشان كفاره عليحده واجبست وهمچنين
در كشتن مسلمانى كه ميان كفار باشد وندانسته كشته شود نيز كفاره واجبست ودر كشتن
جهودان وترسايان وغير ايشان از أصناف كفار خواه به شرايط ذمه گردن نهاده باشند
وخواه نباشند كفاره واجب نيست وهمچنين بر كسى كه خود را بكشد يا كارى كند كه بچه از
شكم زن حامله بيندازد به شرط آنكه بچه در حركت نيامده باشد وخلقت أو تمام نباشد
كفاره واجب نيست بحث دوم در تحقيق عاقله بدان كه عاقله جمعى اند كه خونبهاى
كسى را كه خويش ايشان از روى خطا كشته باشد مىدهند چون پدر وفرزندان وخويشان
جامع عباسى ( فارسي ) — صفحة 451
مساهمون: الشيخ البهائي العاملي
ص٤٥١