سى وچهارم آزاد كردن بنده ومكاتب ومدبر ساختن سى وپنجم قضا ( 1 ) پرسيدن سى
وششم دعوى نمودن سى وهفتم اثبات كردن حجتهاى مدعى وحقوق أو سى وهشتم
طواف نسا ورمى كردن جمره جهت كسى كه فراموش كرده باشد موقف چهارم
در اقسام وكالت وآن بر سه قسم است أول وكالت حرام چون وكالت ذمي جهت دعوى
كردن بر مسلمانان از جانب مسلمانان وذميان ووكيل شدن أو از جانب مسلمانان
جهت فروختن چيزهاى حرام چون شراب وگوشت خوك اگر چه وكيل جهود باشد
دوم وكالت مكروه چون وكالت مسلمان براي ذمي بر مسلمان وبعضي از مجتهدين
اين قسم را نيز حرام مىدانند سيم وكالت جايز وآن بر هفت قسم است أول وكالت
از جانب حاضر در طلاق زوجه وبعضي از مجتهدين اين قسم را جايز نمىدانند دوم
وكالت از جانب سفيهان به اذن حاكم سيم وكالت زنان جهت نكاح كردن وطلاق
از جانب غير چهارم وكالت فاسق در تزويج دختر يا پسر خود به ايجاب وقبول پنجم
وكالت غلام به اذن آقا ششم وكالت كافر هفتم وكالت مفلس وسنت است كه
وكيل صاحب بصيرت تمام باشد وعارف بلغتى كه به آن مكالمه مىكند باشد
وواجب است بر أو تسليم كردن آنچه در دست اوست با طلبيدن موكل به شرط آنكه
تسليم ممكن باشد چه اگر در آن حال تسليم نكند وتلف شود ضامن است اما
اگر تسليم نكردن جهت گواه گرفتن باشد جايز است ( 2 ) وواجب است بر وكيل گواه
گرفتن در دادن دين موكل وتسليم متاع چه بي گواه صحيح نيست واما اگر در وديعت
وكيل باشد واجب نيست گواه گرفتن وحرام است ( 3 ) بر وكيل خريدن آنچه وكيل در
فروختن آن باشد از جهت خود بي اذن موكل وحرام است برو نكاح كردن دختر
خود اگر وكيل باشد در نكاح كردن زوجه جهت موكل وسنت است بر صاحب
جاه وثروت كه به نفس خود مرتكب دعوى نشود ووكيل تعيين كند وثبوت وكالت
به يكى از دو چيز مىشود به اقرار موكل پيش حاكم شرع يا به گواهى دادن دو گواه عادل پيش أو وعزل
وكيل ثابت مىشود به علم وكيل اگر چه خبر دهنده يك مرد عادل بوده باشد چنانچه در روايت هشام بن سالم
وارد شده ( 4 ) فصل ششم در أسب دوانيدن وتير انداختن وشروط آنها هفده است أول ايجاب
وقبول از بالغ عاقل جايز التصرف وبعضي مجتهدين برآنند كه اين جعاله است وايجاب در آن كافيست دوم حيواني كه
هامش
( 1 ) قضاوت وحكم قابل نيابت بودن معلوم نيست صدر دام ظله العالي .
( 2 ) جواز وجوب در هر دو مقام معلوم نيست صدر دام ظله العالي
( 3 ) مكرر هر دو صورت گذشت صدر دام ظله العالي
( 4 ) ولى رعايت احتياط منافى با روايت نيست صدر دام ظله العالي