وآن شش امر است أول آنكه نايب بالغ باشد وبعضي از مجتهدين نيابت غير بالغ را جايز
داشته اند به شرط آنكه تميز داشته باشد وبر سخن أو اعتماد باشد دويم آنكه عادل باشد
پس حرامست كه غير عادل را نايب حج سازند اما اگر غير عادل را نايب كرده باشند ودانند
كه حج را به فعل آورده در اين صورت حج أو كافيست واحتياج به نايب عادل گرفتن نيست
وبعضي از مجتهدين برآنند كه هر گاه ظن غالب باشد كه نايب افعال حج را بجا آورد نايب گردانيدن
أو جايز است سيم آنكه در ذمه نايب حج واجب نباشد چهارم آنكه افعال حج را بالتمام
داند يا شخصي عادل با أو باشد كه در وقت بجا آوردن هر فعلى را از أو تعليم گيرد پنجم آنكه
در نيت قصد كند كه اين افعال را به نيابت فلانى بجا مىآورم ششم آنكه آن شخصي كه نايب
به نيابت أو حج مىگذارد بايد كه شيعه اثنى عشرى باشد پس نايب مخالف مذهب شدن
جايز نيست مگر آنكه پدر نايب يا جد پدرى أو نايب باشد كه در اين دو صورت نيابت كردن
أو جايز است با وجود آنكه مخالف مذهب باشد وبعضي از مجتهدين اين دو صورت را نيز
جايز نداشته اند ( 1 ) وجايز است كه زن نايب مرد شود وبر عكس وهمچنين جايز است كه غلام يا
كنيزى كه عادل باشند به رخصت آقاى خود نايب شوند واگر نايب در اثناى راه فوت شود پس
اگر فوت أو قبل از احرام وداخل شدن حرم واقع شود نايب ديگر بايد گرفت كه از آنجا
كه أو فوت شده روانه حج شود وورثه أو را از وجه اجاره موازى مسافتى
كه قطع كرده مىرسد وبس وتتمه به ورثه صاحب مال مىرسد واگر فوت أو
بعد از احرام وداخل شدن حرم باشد واز باقي افعال چيزى بجا
نياورده باشد آنچه به فعل آورده كافيست واحتياج به
نايب گرفتن ديگر نيست اما ميانه مجتهدين خلاف است
بعضي برآنند كه در اين وقت كل مبلغى كه وجه
اجاره اوست به وارث ( 2 ) أو مىرسد
والسلام على من اتبع
الهدى
هامش
( 1 ) أحوط نيز جايز نبودن است صدر دام ظله .
( 2 ) أحوط تصالح وتراضى است صدر دام ظله .