ابن خلّكان و ابن كثير شامى و ديگران ذكر مىكند كه آنها به سبب اشعار نيك و آثار بزرگى ابو الفرج ، در ذكر او احترام و تعظيم و در آخر مبالغه از مدح و اظهار حسرت و تأسف كردهاند بر اينكه شيعه بوده است .
از نسل بنى اميّه ، شيعه و دوستدار آل ابى طالب پيدا شدن مسأله شگفتى است . « * » معروف است كه صاحب بن عباد ، حمل بسى بار كتاب در سفر مىكرد ، چون كتاب « اغانى » را ديد ديگر چيزى غير از او برنداشت .
تولّدش در سنهء دويست و هشتاد و چهار هجرى ، و وفاتش در سال سيصد و پنجاه و شش هجرى است .
اهل رجال كه آن را از علماى شيعه شمردهاند نيز تعجب مىكنند كه از نسل مروان اموى آخر ملوك بنى اميّه ، شيعه باشد . معروفيت او به سبب كتاب اغانى شده است ، كه در فن خود و جامعيت فنون نظير ندارد ، هرچند در علوم متفرقه كتب بسيار تأليف كرده است . نسخهء اغانى را جهت سيف الدوله حمدان فرستاد ، هزار دينار به او جايزه فرستاد و عذرخواهى مىكرد . به وزير مهلبى 17 هم كه حقيقتا مربى اهل علم بوده ملازمت داشته . سبب عمدهء موافقت ابو الفرج با مهلبى ظاهرا همان رسم مهلبى بوده است بر معاشرت فضلا و باطنا اينكه هر دو نفر - ابو الفرج و مهلبى - در تشيع و ترويج آن مذهب هممسلك و . . . « * * » بودهاند . « * * * »
ابو الفرج درك صحبت بسيارى از دانشمندان را كرد تا در علم تاريخ و نسب و كتابت و شعر و اغانى و سير و احاديث مسنده ، در زمان خود بىنظير
هامش
( * ) با ملاحظه آنكه مخدوم او مهلبى و مخدوم مخدوم او معز الدوله فرزند ركن الدوله از مروّجين و حامىهاى شيعه و تشيع بوده ، جاى تعجب نيست . ( مؤلف )
( * * ) - نتوانستم بخوانم
( * * * ) ر . ك : مجالس المؤمنين ، ج 1 ، ص 560