شوكت سالها در هرات و مشهد مقدس به سر برد .
روزى ميرزا سعد الدين كسى را در طلب شوكت فرستاد ، شوكت در آن وقت بىدماغ بود . جواب رد داد ميرزا آزرده شد و با حضار گفت : ياران ببينيد من با شوكتا چه بد كردم اين حرف به شوكت رسيد ، متأثّر شد و اين بيت فرو خواند :
منت اكسير ما را زنده زير خاك كرد * از طلا گشتن پشيمانم ما را مس كنيد
همان ساعت همه را پشت پا زد و نمد درويشى در بر كرد و سر به صوب اصفهان كشيد و بقيّهء عمر در دار الامان انزوا به سر آورد « 1 » و در مقابرى كه منسوب به مزار شيخ بزرگوار على بن سهل بن اصفهانى رحمة اللّه كه در خارج حصار آن شهر است مكانى مأنوس اختيار نموده بردبارى ساخت و اكثر اوقات به عزلت در آن مقبره به سر مىبرد ، رفتهرفته به انزوا و رياضت افزوده ترك معاشرت با خلق نمود :
تا به كى شوكت گريزى از ميان مردمان * وحشتى از خويش كن آخر تو هم از مردمى
و در سه روز يك بار به لب نانى افطار نمودى و نحافت بدن و گدازش از حد گذشته بود ، در همانجا بود تا اينكه به سال 1107 ه . ق در همان مزار كه زندگى مىكرد بدرود حيات گفت و در همانجا دفن شد ، شيخ خليل اللّه طالقانى پس از چند سال متّصل به تربت او مدفون گرديد . « 2 » »
دربارهء شوكت نكته درخور توجهى را ادوار براون ذكر مىكند و آن اينكه : « وى نفوذ و عظمتى بزرگ در ادبيات تركيّه دارد . گيپ دربارهء وى مىگويد كه : « اخترى بود كه اكثر شعراى عثمانى را بيش از نيمقرن راهنمايى كرد ، در حضور ذهن و كثرت اختراع و مجاز و تشبيهات تازه شهرتى عالمگير داشت . » « 3 »
استاد تارلان در مجلهء وحيد « 4 » ، ضمن معرّفى شعراى ترك از شاعرى به نام شيخ
هامش
( 1 ) . سرو آزاد ، غلامعلى آزاد بلگرامى ، صص 120 - 122 .
( 2 ) . تذكرة القبور ، عبد الكريم جزى ، ص 216 .
( 3 ) . تاريخ شاعرى عثمانيان ، هاميلتون گيپ ، ج 1 ، ص 130 ، ج 4 ، صص 96 - 97 و 185 . پ .. 8591 nodnoL . yrteoP namotto fo yrotsiH A( 4 ) . وحيد ، شماره هفتم ، سال هفتم ، صص 851 - 865 .