صص 4561 - 4562 ؛ كلمات الشعرا . محمّد افضل سرخوش . ص 113 ح ؛ منتخب الاشعار . مردان عليخان مبتلا . ص 109 ؛ نصرآبادى . محمّدطاهر نصرآبادى . صص 27 - 28 ؛ وحيد . ج 1 ش 3 ، صص 33 - 39 ؛ ش 5 ، صص 68 - 70 ؛ يغما 23 ( 1349 ) : صص 611 - 613 .
( 31 )
* ص 162 شوكت بخارائى ( مرگ 1107 ه . ق )
ميرزا محمّداسحاق بخارائى از شاعران سدهء يازده و آغاز قرن دوازدهم هجريست .
در منابع تركى « 1 » ، پدر وى را يكى از اميران بخارا معرفى كردهاند كه شوكت پس از مرگ وى بر اثر آزار مخالفان و مدّعيان اميرى مجبور به ترك بخارا شد و به مشهد گريخت . سرگذشت وى از اين تاريخ به بعد در همه منابع اعماز تركى و فارسى تقريبا مشترك است .
اما در تذكرههاى فارسى پدر وى را صرّافى بخارائى مىدانند كه به تربيت فرزندش همّت مىگمارد و بعد از مرگش فرزند عهدهدار شغل وى شده و همان طريق معاش را ادامه مىدهد تا اينكه : « 2 »
« روزى دو سه سوار ازبك پيش دكان او به يكديگر رسيده ايستادند و به حرفزدن مشغول شدند . اسبان بساط او را پامال كرده از هم پاشيدند ، شوكت حرف ناخوشى بر زبان آورده ناانصافان به دشنام و تازيانه اذيّتها رسانيدند شوكت به شور آمد ، همان ساعت دل از وطن برداشته راه خراسان برگرفت و در سنهء 1088 ه . ق به هرات آمده به خدمت صفى قليخان شاملو كه بيگلربيگى آنجا بود رسيده مهربانى بسيار يافت . از آنجا به مشهد مقدس آمد . ميرزا سعد الدين محمّد راقم وزير خراسان نيز كمال محبّت و رعايت نسبت به حالش مرعى داشته و وى نيز با قصائدى غرّا به مدح وى مىپرداخت . در يكى از قصائد مىگويد :
ستارهء فلك اقتدار سعد الدين * كه سعد اكبر از او كرد استفادهء نور
بياض شعر و سوادِ خط تو را نازم * كه به ز شام هرات است و صبح نيشابور
هامش
( 1 ) . قاموس الاعلام شمس الدّين سامى ج 4 ص 2881 و562 . P . xxx tliC isidepolkisnA kruT( 2 ) . خزانهء عامره . غلامعلى آزاد بلگرامى صص 281 - 282 .