. . . على الذوات 1 ) و لا ينافيه 2 ) فى بعضها 3 ) بكونه 4 ) بمعنى الحال او الاستقبال ضرورة ان المراد الدلالة على احدهما 5 ) بقرينة كيف لا 6 ) ؟ و قد اتفقوا على كونه 7 )
1 ) مثل اسم فاعل ، اسم مفعول و صفت مشبهه
2 ) آنچه ما گفتيم ( عدم دلالت اسم بر زمان ) منافاتى با اين ندارد كه بعضى از مشتقات اصولى شرط عمل كردنشان اين است كه دلالت بر زمان حال يا استقبال داشته باشند ، مثلا اسم فاعل و مفعول زمانى عمل مىكنند كه دلالت بر زمان ماضى يا مضارع داشته باشد ولى اين مطلب منافاتى با اجماع نحويين بر عدم دلالت اسم بر زمان ندارد زيرا زمان در موضوع له اسم هيچگونه دخالتى ندارد بلكه زمان مطرح شده در اسم فاعل و مفعول بوسيله قرينه فهميده مىشود نه از خود لفظ ، و شاهد اين مطلب اين است كه خود نحويين اتفاق دارند مشتقات مثل اسم فاعل و مفعول در زمان آينده به صورت مجازى استعمال مىشود و اگر زمان داخل در موضوع له اسم فاعل و مفعول بود نبايد استعمال آنها استعمال مجازى باشد .
3 ) صفات مثل اسم فاعل و مفعول
4 ) بعض صفات
5 ) زمان حال يا استقبال
6 ) چگونه دلالت اسم فاعل و مفعول بر زمان بوسيله قرينه نباشد
7 ) مشتق
غاية السؤول في شرح كفاية الأصول ( فارسى ) — صفحة 399
مساهمون: الآخوند الخراساني
ص٣٩٩