[ 276 ] [ شوخى بخارايى ]
[ زندهء 1013 ق / 1604 م ] شوخى بخارى ، اسمش محمد لطيف است . بسيار خرد « 1 » سال بود و در ملازمت مخدومى حسن خواجهنثارى ، كسب فضيلت مىنمود . رسالهء قافيهء حضرت حقايقپناهى خجستهفرجامى - قدّس سرّه - را ياد مىگرفت . عجايب شوخ و متحرّك بود و قاعدهء شوخى را از حدّ اعتدال مىگذرانيد و اين فقير را به مزاح بسيار رنجه مىداشت . روزى به تقريبى اين بيت را در خدمت مخدومى ، به وى خواندم كه :
بيت :
شوخى كه مثال گربه شوخ است * نزد فضلا كم از كلوخ است
و حالا كه شهور سنهء ثلاث و عشر و الف است ، چنين شنيدم كه ملتجى گرديده ، از وادى تذهيب و ساير امور نقّاشى باخبر بوده و فضيلت نيز داشته و خطّ نسخ تعليق را بسيار نيكو مىنوشته ، اكثر بر ديوار مزارات سمرقند خط او را مىبينم ، خالى از لطافتى نيست .
گويا در بلدهء بلخ متوطّن بوده ، طبعش نيكو و گفتارش دلجوست و اين مطلع از گفتار لطيف اوست :
مطلع :
تا رقيب تلخگو همراه آن شكّرلب است * طالعم نحسيّتى دارد قمر در عقرب است
[ 277 ] [ شاهدى چرمگر بخارايى ]
[ سدهء دهم هجرى / شانزدهم ميلادى ] شاهدى چرمگر ، از شاگردان پسنديدهء مخدومى حسن خواجهنثارى است . تولّد در
هامش
( 1 ) . در اصل : ( خورد ) .