نياز باشد و هر انسانى با ذهن خود نيازمندى جامعه را بوجود ولايت ، درك مىكند و از
اين رو حكم ولايت يك حكم ثابت و غير قابل تغيير فطرى است و موضوعى است كه هر
اجتماع خواه استبدادى ، قانونى ، وحشى ، مترقى و بزرگ و كوچك حتى جامعهء خانوادگى
در زندگى خويش به آن تكيه و اعتماد دارد و بدون آن نمى تواند به زندگى خويش
ادامه دهد " . ( 1 )
گفتار مرحوم كاشف الغطاء
در زمينه ولايت فقيه و سرپرستى فقهاء جامع الشرائط و مبسوط اليد ، نظرات
مبسوطى از علماى اسلام نقل شده است . كه تفصيل آن در اين مقال نمىگنجد تنها در
اين مورد از متاخرين به گفتار مرحوم آيت الله شيخ محمد حسين كاشف الغطاء اشاره
مىكنيم و نظر آن مرحوم را كه تفصيل اين نظريه عقلى و نقلى است بازگو مىكنيم وى در
پاسخ استفتاء از حدود و ماهيت ولايت فقيه در كتاب ، " الفردوس الأعلى " كه بارها در
ايران و لبنان و عراق به چاپ رسيده است ( 2 ) پاسخ روشنى دارد كه عينا ترجمه مىگردد :
سؤال : آيا ولايت فقيه در عصر غيبت ثابت است يا نه ؟ لطفا نظر خود را
مرقوم فرمائيد .
پاسخ : ولايت بر غير ، از نظر نفس و مال ، با هر شأنى از شئون مردم ، داراى سه يا چهار
مرتبه و درجه است .
1 . ولايت خداوند :
خداوند متعال بر بندگان خويش او مالك و سرپرست است مالك با ملك حقيقى و
ذاتى نه قراردادى و عرضى ، به تعبير قرآن ، هنالك الولاية لله ، در اينجا ولايت مطلقه
مخصوص خدا است و بس .
هامش
1 . درسهائى از مكتب اسلام سال 13 ، ص 27 .
2 . كاشف الغطاء شيخ محمد حسين الفردوس الأعلى ص 52 ، چاپ دوم طبع ايران .