سپس فرمود : شما مى خواستيد از معناى اين آيه شريفه سوال كنيد جايى كه خداوند
متعال مى فرمايد :
" كشجرة طيبة ، أصلها ثابت وفرعها في السماء ، تؤتى أكلها كل حين بأذن ربها " . ( 1 )
گفتند : آرى از همين آيه و مقصود از آن را مى خواستيم بدانيم امام باقر ( عليه السلام ) فرمودند :
" مائيم آن شجره اى كه خداوند متعال توصيف فرموده است كه أصلها ثابت و فرعها في
السماء ، و مائيم كه به شيعيان خود بهرهء علمى مى دهيم آن مقدارى كه بخواهند " . ( 2 )
6 . كلامى در تفسير توحيد خدا :
" إن الله عزوجل كان ولا شيئى غيره ، كان نورا لاظلام فيه ، وصادقا لاكذب فيه ، و
عالما لاجهل فيه ، وحيا لاموت فيه ، وكذالك اليوم ، لايزال ابدا " الحديث . ( 3 )
خداوند عزوجل بود در حالى كه چيزى جز او نبود ، نورى كه ظلمتى نداشت و راستى
كه دروغى نداشت دانائى كه هرگز جهل و نادانى نداشت ، زنده اى كه هيچگونه مرگى در
وى نبود و امروز نيز همچنان مى باشد ، و براى هميشه نيز ، همچنان خواهد بود . . . " .
استاد علامه طباطبائى در توضيح حديث مى فرمايند :
" ازليت حق سبحانه ، نه به معنى تقدم زمانى است بلكه به معنى اطلاق وجودى است
كه لازمه اش احاطهء وجودى وى ، به همهء اشياء مى باشد و بنابر اين ازليت وأبديت ومعيت
حق ، نسبت به اشياء ، به يك معنى برمىگردد و آن احاطه اطلاقى وجود او ، به همهء اشياء
است . پس در نتيجه آفريدن اشياء ، پس از آنكه آفريده نشده بودند و بقاى او بعد از فناء
اشياء ، موجب تغيير حال در وى نخواهد بود . و اما تقدم زمانى به وضوح پيوسته است كه
وجود حق سبحانه به هيچ وجه با زمان انطباق پيدا نمى كند و هرگز زمان با وى و با فعل
وى نمى تواند همراه شود " .
هامش
1 . سوره ابراهيم آيات 24 و 25 .
2 . المناقب ج 4 ، ص 209 ، چاپ ذوى القربى قم .
3 . عقيقى بخشايشى ، طبقات مفسران شيعه ج 1 ، ص 169 .