توضيح نگارنده اينست كه زمان خود به خو د ، وجود مستقلى نيست ، بلكه محصول
مقايسهء وجودى ، دو موجود با همديگر مى باشد كه كدام جلوتر و كدام متأخرتر است . فعل
پروردگار در حد خود و در صدور خويش ، عارى از قياس مقايسه كننده مىباشد ،
مقايسهها و مقارنهها ، همه معلولى از آن علت اوليه ، و لازمهاى از لوازم وجود علت هستند
كه احاطه وجودى و اشراف تام وكامل بر تمام موجودات دارد پس تقدم وجود حق يك
تقدم على و فاعلى است نه تقدم زمانى يا رتبى و غيره .
7 . خداوند متعال در سوره اسراء مى فرمايد : " ولا تقربوا الزنا إنه كان فاحشة ، وساء
سبيلا " ( 1 ) هرگز به عمل نامشروع نزديك نشويد ، كه آن يك عمل فحشاء و نامشروع است .
امام باقر ( عليه السلام ) فرمودند : فحشاء : يعنى مصيبت وبغضاء است چون خداوند آن را با
شديدترين سزا مجازات مىكند و زنا از كبيرترين گناهان كبيره مى باشد . ( 2 )
8 . در تفسير آيه شريفهء " وفضلناهم على كثير ممن خلقنا تفضيلا " ( 3 ) ما انسان را به
بيشترين مخلوقات خود برترى داديم : امام باقر ( عليه السلام ) در تفسير اين آيه فرمودند : خداوند
متعال ، تمام مخلوقات خود را واژگونه و روافتاده خلق كرده است جز انسان كه او را
مستوى القامه ومعتدل ، خلق نموده است . ( 4 )
9 . مقصود از رتق وفتق چيست ؟
عمرو بن عبيد از دانشمندان فقهى اهل سنت به محضر امام باقر ( عليه السلام ) وارد شد و
خواست او را با پرسشى امتحان كند پس از او پرسيد :
قربانت گردم : مقصود از رتق وفتق در آيهء شريفه " أولم ير الذين كفرو أن السموات و
الأرض ، كانتا رتقا ففتقناهما " ( سوره انبياء / آيه 30 ) چيست ؟ امام باقر ( عليه السلام ) در پاسخ او
فرمودند : " آسمان رتق بود كه باران نازل نمى نمود ، و زمين فتق بود نبات و علف بيرون
هامش
1 . سوره اسراء ، آيه 32 .
2 . تفسير البرهان ج 2 ، ص 417 .
3 . سورهء اسراء آيه 70 .
4 . تفسير البرهان ج 2 ، ص 429 .