بخش دوم / امام باقر ( ع ) در پيشگاه قرآن . . .
امام محمد باقر ( عليه السلام ) از پايه گزاران علوم اسلامى و مؤسس حوزه علميه مدينه ، در
تفسير آيات الهى ، و تشريح حقايق معنوى قرآن كريم ، نقش مؤثر و مفيدى داشته است
به حدى كه اغلب روايات تفسيرى در ذيل آيات قرآنى ، از ايشان يا از امام همام جعفر بن
محمد الصادق ( عليه السلام ) مى باشد با توجه به فرصت مناسب و شرايط اجتماعى و سياسى كه
پيش آمده بود اين دو بزرگوار بيش از ديگر پيشوايان معصوم ( عليه السلام ) ، زمينه ى فعاليت و نشر
دانش و ترويج علم و معرفت الهى را داشته اند ، محدثين و راويان متعددى مانند : محمد
بن مسلم ، زراره ، أبان بن تغلب ، وحمران بن اعين . . . و جمعى ديگر موفق به تلمذ و
فراگيرى علوم از محضر آن بزرگواران گشته اند به حدى كه در طول زندگى اين بزرگواران
بيش از 4000 دانشجو و جويندهء كمال در كسب علم و دانش و در مسير تربيت و تهذيب و
فرا گرفتن علوم اسلامى از آن دو محضر مبارك ، توفيق يافته اند .
از اينرو مقام شامخ و ساحت مقدس اين پيشواى والاقدر بالاتر از آنست كه در
موقعيت علمى و تفسيرى او ، سخنى به ميان آيد چون وجود اين جويندگان و پويندگان
فراوان ، خود بهترين نشان آنست كه آنان خود منبع اصلى و سرچشمهء معارف عاليه الهى
و قرآنى را شناخته اند و به صوب آن حركت كرده اند .
" ابن نديم " در كتاب " الفهرست " در بخش معرفى كتابهايى كه در تفسير قرآن مجيد
نوشته شده است مى گويد : " كتاب الباقر محمد بن على بن الحسين ( عليه السلام ) به روايت ابى
الجارود از زيديه كه در جاى خود تاريخچهء آن را نقل و بازگو خواهيم كرد " ( 1 ) مرحوم مجلسى
صاحب بحار الانوار در كتاب " القرآن " تفسيرى را از امام باقر ( عليه السلام ) روايت كرده است كه
مشتمل بر تفسير تعدادى از آيات قرآنى مى باشد " . ( 2 )
هامش
1 . الفهرست ابن نديم ، بخش تفاسير قرآن .
2 . بحار الأنوار كتاب القرآن .