مستمندان و نيازمندان نيز نكته اى را از چشم فرو نمى گذارد و در باره آنان انسانى ترين
دستورها را خطاب به فرماندار انتخاب خود ، مالك اشتر ، صادر مىكند .
7 . على ( عليه السلام ) و مستمندان اجتماع
" اى مالك ، خدا را در نظر بگير و در مورد بيچارگان و مستمندان و نيازمندان ، و افرادى
كه با گرفتارى شديد فقر گرسنگى پيكار دارند ، يا افرادى كه مريض و درمند هستند
و بخصوص گرفتار بيمارىهاى مزمن اند ، آنچه خداوند رعايت آن را خواست رعايت كن .
قسمتى از عوايد بيت المال كه در اختيار توست ، و قسمتى از محصولات زمينهايى
را كه متعلق به مسلمانان است ، به رفاه حال عمومى آنان اختصاص بده اين وظيفه را در
تمام نواحى و مناطق شهرها و آبادى ها رعايت كن و به زير دستان نيز ، رعايت اين امور را
تذكر بده ! دورى و نزديكى محل زندگى و كار و اقامت فرد مستمند ، در انجام وظيفه
انسانى تو ، تفاوتى ايجاد نكند . دورترين آنان همان حقى را دارد كه نزديكترينشان بايد
داشته باشد . " زنهار ، زنهار ، غرور فرمانروايى باعث نشود كه از اين وظيفه غفلت ورزى ، از
تو پذيرفته نخواهد بود كه تمام فكرت به امور مهم كشورى مصروف گردد ، ولى به امور
جزئى توجهى نكنى . اهميت اينان ، خيلى بيشتر است ، هرگز اهميت و توجه خود را از
اين طبقه بر مگردان ، و چهرهء خود را از روى تكبر و خود پسندى ، از آنان متاب " .
" تو وظيفه دارى كه رفتار اطرافيانت را ، در مورد بى نوايان ، مورد توجه قرار دهى ،
چون امكان دارد آنان در اثر فقر و نيازى كه دارند ، به چشم اطرافيان تو ، حقير و كوچك
جلوه كنند و بديدهء حقارت بر آنان بنگرند ، آنها را هرگز فراموش نكن وضع و مشكلاتشان
را مورد رسيدگى كامل قرار بده " .
و دربارهء يتيمان و سال خوردگان ، امام بزرگوار ، چنين مى فرمايد :
مالك ! به وضع يتيمان و سالخوردگان و از كار افتادگان ، و آنان كه در زندگى ، راهى
و وسيله اى جز تو ندارند ، و اهل سؤال و تكدى هم نيستند ، توجه كن . هر چند رعايت اين
وظايف بر حاكم و والى سنگين است و انجام وظيفه همه وقت سنگين و دشوار مى نمايد ،
ولى خداوند متعال انجامه اين وظايف را ، به افرادى ، كه آن را به اميد پاداش آخرت انجام
مى دهند ، آسان و سبك مى سازد " .
چهارده نور پاك ( فارسي ) — صفحة 230
مساهمون: عبد الرحيم عقيقي بخشايشي
ص٢٣٠