فصل ششم كاربرد رحمت در جميع أسماء اللّه ، وشعب وفروع آن
اگرچه رحمت ذاتي حضرت حقّ ، بصدق كريمهء قرآني :
« وَرَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍ »
فراگير جميع أنواع وافراد وعموم وخصوص وأمر وخلق وبطور كلّى همهء موجودات است ؛ ليكن نسبت بهر اسمى از أسماء اللّه ، مانند عالم وقادر ومريد وسميع وبصير وحىّ ومتكلّم وغيره ، مختلف بوده وباقتضاى تجلّى حقّ بر ممكنات وآثار أسماء حاكم بر أعيان ومظاهر آنها ، متفاوت ومتمايز ميشود ؛ چنانكه رحمت در مقام ظهور باسم عالم به اقتضاى آن ، علم بوده ودر بصير وسميع ومتكلّم ، بصر وسمع وكلام است ؛ پس رحمت بلحاظ نفس وحقيقت خود ، جامع همهء مراتب وشؤون وأوصاف وآثار أسماء الهى بوده ، وبخاطر همين اختلاف است كه خداوند تعالى بهريك از أسماء مختلف خود ، مورد سوآل واقع شده وسائل از أو ميخواهد كه باسم خوانده شده ويرا رحمت كند ، وبر أهل فنّ بديهي است كه هر سائلى مظهر اسم يا أسمائي از حضرت حقتعالى بوده وچون بخواهد كه حضرت حقّ را مورد دعا وسوآل قرار دهد ، بهمان اسم ظاهر در حقيقت وجودي خويش ميخواند ، واقتضاى عين ثابت أو ، خواهان اسمى از أسماء حقتعالى بوده وخداوند متعال را بدان اسم مورد سوآل ودعا قرار ميدهد ؛ وحضرت حقّ نيز با حكومت همان اسم ، بسائل رحمت خواهد كرد . روايت شده است كه شخصي از حضرت صادق - عليه السّلام - اسم أعظم الهى را درخواست كرد ؛ آنحضرت بدو فرمود : در آب اين حوض غسل كن تا ترا بدان اسم خبر دهم . آن شخص عريان شد ودر آب فرو رفت وچون زمستان بود وآب حوض بسيار سرد ، سائل از هر طرف كه