نيست ؛ ودر اينصورت است كه برمز وسرّ نهان معيّت ذات حقّ با جميع موجودات أمرى وخلقي ومادّى ومجرّد پىبرده وملتفت ميشويم كه ظهور آن نور خويشتاب أزلي وأبدى در هر شيئى باسمي است وآن اسم نيز بصفتي از صفات حقّ ، برحسب اقتضاء ذاتي واستعداد أزلي خود موصوف بوده ؛ چنانكه جميل مظهر جمال وحكيم مظهر حكمت وعادل مظهر عدل الهى است ؛ امّا تعيّن حقّ اوّل بأسماء وصفات لا يتناهى خود ؛ از بدو ظهور تا خاتمهء عمر جميع عوالم در تحت حكومت امام ائمّهء أسماء
« هُوَ الْأَوَّلُ وَالْآخِرُ وَالظَّاهِرُ وَالْباطِنُ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ »
در هر موجودى باسمي خاصّ آن ظهور كرده و 2 در عين اوّليّت ، باطن ودر عين آخريّت ، ظاهر بوده ، ودر دو قوس نزول وصعود ؛ در هر شيئى وذاتي بقدر قابليّت آن ، ودر تحت اسمى متناسب با ظهور خود وبر وفق صلاح وجودي آن شيئى ، بنام ووضعي شناخته ميگردد ، كه هستى آنچيز عين نام ووصف مزبور ، عين وجود آن شيئى بوده ويك ميليارديم از ذرّهء هبايى در عالم وجود از شمول اين حقيقت خالى نيست ؛ تا بالآخرة منتهى گردد به أسماء وصفات لفظي وكيفيّات مسموع وعوارض دليل بر مدلولات خود ، كه آنها نيز بنوبهء خود از شمول آن حقيقت سارى وجامع وپرگسترهء وجودي وايجادى بدور وبركنار نميباشند ، ولى چشم وحدتنگر وحقّبينى بايد كه در جميع اين مظاهر بجز ذات الهى را ظاهر نبيند ؛ وبكثرات مجازى وقعى ننهد وجز بديدهء وحدت حقّه ومطلقه ننگرد واز أسماء ظاهري ولفظي پى بمدلول آنها برده واز اسم بمسمّى واز صفت بموصوف واز مدلولات وموصوفات ومسمّيات نيز درگذرد وباسم حقيقي آنها كه بمسمّاى حقّانى دلالت داشته واين مسمّيات هم در نوبت خود اسمى از أسماء اللّه درشمارند ، نائل آيد ؛ تا در نهايت بصرف الحقيقة كلّ الأشياء كه غايت تمامى غايات است متّصل شده ومحمّد ( ص ) وار بقاب قوسين أو أدنى وبقاء بعد از فناآت كلّى دسترسى يابد وبقول سيّد نعمت اللّه ولىّ :
آب ، در برگ گل ، شده پنهان * گل بگير و ، گلاب از آن بستان
در چمن هر گلى كه مىچينم * شيشهاى پرگلاب ، مىبينم
نظري در حَباب وآب نگر * آب مينوش و ، در حَباب نگر