ولى از نظر باطن مورد موافقت و پسند خاطر نيست ، زيرا اين آدم دعوى مىكند چيزى را كه ندارد ، البته اگر در طلب حقيقت راستگو باشيد .
[ ( شرح ) ]
وظيفهء پندگيرنده غير از وظائف واعظ است ، و شرائطى كه در گويندهء وعظ لازم است در شنونده لازم نيست . و شرائط و آنچه در شنونده بايستنى است ، اينست كه او در صدد استفاده باشد و با كمال خلوص و صفاء قلب در طلب حكمت و معرفت و حقيقت بوده ، و براى فهم صلاح و فساد خود و تشخيص وظائف دينى و الهى با تمام علاقه خود را آماده كند . و در اين صورت نبايد تقيد زياد به خصوصيات واعظ داشته باشد ، مگر آنكه از انحراف و گمراهى و تضييع وقت و ترويج باطل انديشه كند ، و اين معنى براى اشخاص ساده لوح و عوام بيشتر مورد توجه مىشود . البته اگر واعظ مرد با تقوى و با حقيقتى شد گذشته از تأثير خود كلمات ، سخن او و شنيدن از زبان او و مجالست با او و تأثير نفس پاك او ، بيش از اندازهء معمول اثر خواهد بخشيد . پس با توجه به اين خصوصيات ، بهتر است در مقام استفادهء معنوى و استفاضهء روحانى ، اشخاصى را انتخاب كرد كه مجالست با آنان آدمى را به ياد خداوند متعال آورده ، و رفتار و حركات آنان جلوهء حقيقت باشد .
( [ قسمت سوم از ] متن )
و اذا لقيت من فيه ثلاث خصال : فاغتنم رؤيته ( رؤياه ) و لقاءه و مجالسته و لو كان ساعة ، فان ذلك يؤثر في دينك و قلبك و عبادتك بركاته . فمن كان كلامه ( قول ) لا يجاوز فعله و فعله لا يجاوز صدقه و صدقه لا ينازع ربه : فجالسه بالحرمة و انتظر الرحمة و البركة . و احذر لزوم الحجة عليك ، و راع وقته كيلاتلومه ( تلزمه ) فتخسر . و انظر اليه به عين فضل الله تعالى عليه و تخصيصه له و كرامته اياه .
[ ( ترجمه ) ]
و چون ملاقات كردى كسى را كه در او سه خصلت است ، البته ديدار و ملاقات و همنشينى او را مغتنم بشمار ، اگر چه يك ساعت باشد ، زيرا كه اين برخورد در تحكيم دين و تنوير قلب و اخلاص در مقام بندگى تو مىافزايد ، و
مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي ) — صفحة 317
مساهمون: المنسوب للإمام الصادق ( ع )
ص٣١٧