همين مرتبه متوقف مىشود ، و اكثر كتب تفاسير قرآن نيز در همين حدود بحث و تحقيق مىكنند .
تو ز قرآن اى پسر ظاهر مبين ، ديو آدم را نبيند غير طين معنى قرآن ز قرآن پرس و بس ، و ز كسى كه آتش زده است اندر هوس 4 - مرتبهء حقايق و معارف و لطائف الهى : و فهم اين حقايق مخصوص اشخاصى است كه قلوب آنان منور گشته ، و از حقيقت ايمان و روحانيت و فيوضات الهى مستفيض شده ، و شرح صدر و ارتباط غيبى پيدا كرده ، و به مرحلهء يقين و اطمينان مشرف شده است .
پس كسى كه استفادهء او از قرآن مجيد تنها جهت تلاوت و قرائت آيات است ، از ثروت حقيقى و از حقايق روحانى و معارف قرآن به كلى محروم بوده ، و در نتيجهء اين گونه از محدوديت و محروميت ، قسمتى از صفات رذيله در وجود او پديد خواهد آمد ، مانند خود بينى و عجب و خود نمايى و جهالت و بغض و كينه و حسد و غير آنها . و اين نوع از تظاهر به قرائت ( تقرى ) در حقيقت قسمى است از تنسك يعنى تظاهر به عبادت ، در صورتى كه عابد حقيقى نباشد .
رب تال بفوه بالقرآن ، و هو يفضى به الخذلان حكم لعنت ز فعل بىاخلاص ، نيست با قاريان قرآن خاص خواجه را نيست جز تلاوت كار ، ليكن آن طرد و لعنت آرد بار لعنت است اينكه بهر لهجه و صوت ، شود از تو حضور خاطر فوت فكر حسن غنا برد هوشت ، متكلم شود فراموشت نشود بر دل تو تابنده ، كين كلام خدا است يا بنده لعنتست اينكه همت تو تمام ، گشت مصروف لفظ حرف كلام همچنين هر چه از كلام خدا ، جز خدا قبلهء دل است ترا
( [ قسمت دوم از ] متن )
و قال النبى ( ص ) : أكثر منافقى امتى قراؤها . و كن حيث ندبت اليه و امرت به ، و أخف سرك من الخلق ما استطعت ، و اجعل طاعتك لله بمنزلة روحك من جسدك ( في جسدك ) ، و ليكن معتبرا حالك ( معتبر حالك ، و لتكن معتبرا ) ما تحققه بينك و بين بارئك ، و استعن با لله في جميع امورك متضرعا اليه آناء الليل و النهار ( الى الله في آناء ليلك و أطراف نهارك ) . قال الله تعالى - * ( ادْعُوا رَبَّكُمْ تَضَرُّعاً وَخُفْيَةً إِنَّه لا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ . ) * و الاعتداء من صفة قراء زماننا هذا و علامتهم .
مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي ) — صفحة 283
مساهمون: المنسوب للإمام الصادق ( ع )
ص٢٨٣