صفت خود بينى دشمن مىدارند . پس چنين آدمى هميشه با مردم خصومت دارد ، و كسى كه نسبت به مخلوق خدا بد بين بوده و بدون علت و بىآنكه موظف و مكلف باشد با آنان خصومت و خلاف بورزد ، با پروردگار و خالق آنها خصومت ورزيده و در حقيقت با خلق و تدبير و ارادهء او دشمنى مىكند ، خداوند متعال مىفرمايد : برخى از مردم بدون دليل روشن و هدايت عقل و برهان و روى تنها جهالت و غفلت با خداى خود به مجادله و خلاف مىپردازند . و كسى از جهت عقاب و عذاب بالاتر و شديدتر نيست از آن فردى كه لباس ساختگى عبادت و زهد به تن كرده ، و از آثار و علائم حقيقى زهد و عبادت در وجود او چيزى نباشد . زيد بن ثابت به فرزند خود گفت : اى پسرك من خدا نبيند كه اسم تو در دفتر قاريان و عابدان در ميان مردم ثبت شود . و رسول اكرم ( ص ) فرمود : خواهد آمد زمانى كه اسم مردى را بشنوى بهتر باشد از آنكه او را ببينى ، و اينكه او را ببينى بهتر باشد از معاشرت و مخالطت با او .
[ ( شرح ) ]
قرآن مجموعه اى است از حقايق و معارف الهى ، و مظهر علوم و احكام ربانى است ، و براى آن مراتبى مىتوان تصور كرد :
1 - مرتبهء صورت كه عبارت از مصحف خارجى است ، يعنى جلد و كاغذ و خطوط ، و اين مرتبه مورد تكريم و احترام بوده و چون غلاف شمشير است ، و حظ برخى از مسلمانان عوام از قرآن مجيد تنها در همين مرتبه است كه آن را ببوسند و بالاى اتاق بگذارند و از آن استفادهء تبرك و تيمن و حفظ و حراست و عنوان قرآنى كنند .
2 - مرتبهء الفاظ و كلمات قرآن كه اكتفاء بشود به خواندن جملات آن و تصحيح قرائت و ضبط قواعد تجويد و توجه تمام به تلاوت آن ، و جمعى بسيار از مسلمانان نهايت درجهء استفادهء آنان به همين اندازه است ، و اغلب قاريان قرآن مجيد در اين مقام متوقف شده ، و يك عمر مشغول تلاوت و تجويد الفاظ و رعايت قواعد تجويدى شده ، و توجهى به معانى پيدا نمىكنند .
3 - مرتبهء مفاهيم و معانى كلمات كه اكتفاء مىشود به فهميدن معانى لغوى كلمات و بحث ادبى و تحقيق در جهات دلالتى الفاظ ، و اغلب اهل علم منتهى نظر وسعى آنان در
مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي ) — صفحة 282
مساهمون: المنسوب للإمام الصادق ( ع )
ص٢٨٢