نيابد ، و تنها انتساب به پيشوايان و بزرگان دينى كفايت نمىكند .
خداوند متعال مىفرمايد : در روز قيامت هر طائفه اى را به اسم پيشوا و امام آنها مىخوانيم - يعنى هر كسى كه روى حقيقت از امام خود پيروى كرد ؛ او پذيرفته شده و از انحراف دور و پاك است . و باز مىفرمايد : چون نفخ صور شد نسبتهاى ظاهرى و وابستگىهاى صورى برداشته شده ، و هيچ - گونه از همديگر پرسش نمىكنند .
و امير المؤمنين على بن ابى طالب ( ع ) مىفرمايد : ارواح چون لشكرهاى طبقه بندى شده هستند ، آنچه با همديگر انس گرفته و سابقهء نسبت داشته باشند ، الفت مىگيرند . و آنچه اختلاف طبقه اى دارند ، از همديگر جدايى و اختلاف پيدا مىكنند .
[ ( شرح ) ]
فهميده شد كه اقتداء و پيروى كردن از ديگرى و وابسته بودن به يك شخصى يا عقيده اى ، ارتباط به حالت سابقهء روحى دارد ، و به هر طورى كه روح انسان اقتضاء داشته و مناسب و ملايم باشد ؛ وابستگى و اقتداء محقق مىشود ، و اقتداء حقيقى در صورتى محقق مىشود كه ، روح و قلب انسان مطابق صفات و حالات ديگرى كه متبوع است بوده ، و حقيقتا به رنگ او دگرگون گردد .
پس دعوى اقتداء كردن به مجرد تغيير شكل و تبديل صورت و تلون ظاهرى كفايت نخواهد كرد ، و بايد به قلب و باطن و روح متوجه شد كه پيرو كيست ! آيا حقيقت اقتداء او از رحمان است يا از شيطان ؟ و آيا از حق پيروى مىكند يا از نفس ؟ و بسا از اشخاصى كه به صورت مقتدى از انبياء و اولياء و اتقياء و صالحين هستند ، ولى در باطن تابع نفس و شيطانند .
كليد گنج سعادت قبول اهل دلست ، مباد آنكه در اين نكته شك و ريب كند شبان وادى ايمن گهى رسد به مراد ، كه چند سال به جان خدمت شعيب كند
مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي ) — صفحة 247
مساهمون: المنسوب للإمام الصادق ( ع )
ص٢٤٧