مبحث اوّل كتابت قرآن پيش از رسم عثمانى
اولا : كتابت قرآن در زمان حيات پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلم
لزومى ندارد در اينجا در اين باره سخن بگوييم كه پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله و سلم با كتابت آشنايى نداشت تا چه رسد به اينكه در آن مهارت داشته باشد ، و معناى « امّى » « 1 » هر چه باشد بدون شك پيامبر نه مىخواند و نه مىنوشت « 2 » و قسمتى از اين مطلب را مىتوان از اين آيه شريفه به دست آورد :
وَ ما كُنْتَ تَتْلُوا مِنْ قَبْلِهِ مِنْ كِتابٍ وَ لا تَخُطُّهُ بِيَمِينِكَ إِذاً لَارْتابَ الْمُبْطِلُونَ
( عنكبوت 48 ) « تو پيش از آن هيچ نوشتهاى را نمىخواندى و نه آن را با دست خود مىنوشتى كه در اين صورت اهل باطل به شك مىافتادند » همچنين توصيفى كه صحابه از تمام جوانب زندگى پيامبر كردهاند ، به اين مطلب دلالت دارد كه آن حضرت در تمام حالات به كاتبان خود درباره كارهايى كه به كتابت احتياج داشت املاء مىفرمود . « 3 »
هامش
( 1 ) بنگريد به : دكتر عبد الصبور شاهين : تاريخ القرآن ص 53 .
( 2 ) صولى ص 24 .
( 3 ) براى تفصيل اين مطلب بنگريد به : دكتر عبد الصبور شاهين : تاريخ القرآن ، ص 47 - 53 و دكتر ابراهيم انيس : دلالة الفاظ