مصحف گاهى به صورت تاى كشيده و گاهى به صورت تاى گرد رسم شده است . در تنوين و حرف مشدّد هم اختلافى نيست ، جز اينكه وقتى لام تعريف بر كلمهاى داخل شود كه اول آن لام است غالبا با دو لام نوشته مىشود ، در حالى كه قبلا در بيشتر موارد با يك لام نوشته مىشد .
درباره رسم همزه بدينگونه است كه آن را بر حسب قاعده تخفيف مىنويسند همان گونه كه در مصحف رسم شده است و بر روى الف و واو و ياء با سر حرف عين علامتگذارى مىشود . قاعده در كتابت ، ابتدا به كلمه و وقف بر آخر آن است و از اينجاست كه صورتهاى هجايى كلمات مهموز كه در مصحف طبق قاعده وصل نوشته شده ، پنهان مانده است ، مانند : ( العلموا ، ضعفوا ، نشوا . . . ) و كتابت امروز عربى حالت بعضى از حفريات قديمى را در كتابت همزه در مواردى كه با دو علامت نوشته مىشود ، حفظ كرده است ، مانند : ( أولئك و مائة ) .
در مورد حركات ، كتابت عربى كاستيهايى را كه در نشان دادن حركات كوتاه وجود داشت بر طرف كرده است و اين به جهت علاقه دانشمندان قرائت و علوم عربى بر حفظ قرآن از غلط خوانى است ، و در اين باره اختلاف چندانى ميان رسم مصحف و املايى كه ما آن را به كار مىبرديم ، وجود ندارد ، جز اينكه در رسم ، فتحه بلند وسطى نشان داده مىشود ، در حالى كه ما امروز و از قرنها پيش علاقه داريم كه آن در هر كجا كه واقع شده نشان داده شود ، و با وجود اين كلماتى وجود دارد كه حالت قديمى خود را كه در رسم مصحف بود ، حفظ كرده است ، مانند : ( لكن ، هذا ، ذلك ، هؤلاء ) و ما نيز آنها را همانگونه كه در رسم مصحف آمده ، استعمال مىكنيم .
و اما پديده حذف يكى از دو واو و يا دو ياء وقتى كه يك جا جمع شوند ، در مثل ( اميين ، النبيين ، الحواريين ، تلوون ، يستوون ، الغاوون ، داوود ) در كتابت امروز ما از ميان رفته جز در كلمه ( داود ) . و نيز در كتابت امروز ما رسم فتحه بلند به صورت واو از ميان رفته و به صورت ياء همانگونه كه در رسم مصحف بوده در آمده است ، جز اينكه ما در حال اتصال ضمير به كلمهاى كه آخر آن فتحه بلند است و به صورت ياء نوشته شده ، آن را
رسم المصحف ( رسم الخط مصحف ) ( فارسى ) — صفحة 680
مساهمون: غانم قدوري الحمد
ص٦٨٠