علامت حرف نداشته است همانگونه كه علامت نون را در كلمهاى مانند : ( منذر ) حذف نكرده يا تغيير نداده است .
سوم : اثر وقف بر علامتهاى بعضى از حروف صامت
دانشمندان پيشين اين سخن را بارها تكرار كردهاند كه اصل در كتابت كلمه اين است كه به صورت تلفظ آن با در نظر گرفتن آغاز كلمه و وقف بر آن ، نوشته شود . « 1 » ولى حروفى كه بر آنها وقف مىشود با حروفى كه كلمه با آنها آغاز مىگردد ، احكام متفاوتى دارند . حرفى كه بر آن وقف مىشود غالبا ساكن و حرف نخستين كلمه هميشه متحرك است ، « 2 » زيرا كه در حال وصل ، هر چيزى بر اصل خود قرار مىگيرد ولى وقف از موارد تغيير يافتن حرف است « 3 » و از همين جاست كه وقف بر اواخر كلمات صورتهاى متعددى دارد و در حروف آخر كلمه در حال وقف تغييراتى داده مىشود و بدون شك اين تغيير در حروف كلمه منعكس مىگردد . مثلا مىبينيم كه كاتب در بيشتر مواقع تلفظ كلمه را در حال وقف در نظر مىگيرد و به تلفظ در حال وصل توجهى نمىكند .
در همين راستا بعضى از پديدههاى مربوط به رسم ، تفسير و توجيه مىشود و آن كتابت مجموعهاى از حروف صامت كه در آخر كلمات واقع مىشوند در حال وقف است و در اين خلاصه مىشود كه تنوين ما قبل مفتوح را به صورت الف ، و تاى تأنيث را گاهى به صورت تاء و گاهى به صورت هاء مىنويسند و در بعضى از موارد به صورتهاى سكت اثبات مىشود .
1 . رسم تنوين به صورت الف
تنوين « 4 » كه به آخر اسماء به سبب منصرف بودن آنها ملحق مىشود ، « 5 » در صورت وقف
هامش
( 1 ) بنگريد به : فصل مقدماتى .
( 2 ) بنگريد به : ابن يعيش ، ج 9 ، ص 67 .
( 3 ) بنگريد به : ابن جنّى : سر صناعة الاعراب ، ج 1 ، ص 176 و ابن يعيش ، ج 9 ، ص 81 .
( 4 ) تنوين در حقيقت همان نون ساكن است همان گونه كه دانشمندان علوم عربى به آن اشاره كردهاند ( بنگريده به : سيبويه ، ج 2 ، ص 147 و ابن جنّى : سر صناعة الاعراب ( خطى ) برگ 177 بن و دانى : المحكم ، ص 57 ) تجربههاى آزمايشگاهى جديد هم بر آن تاكيد دارند . بنگريد به عوض المرسى جهاوى ظاهرة التنوين فى اللغة العربيّة رسالة فوق ليسانس كه به دانشكده دار العلوم دانشگاه قاهره تقديم شده است و در كتابخانه دانشگاه نگهدارى مىشود ، ص 34 ) .
( 5 ) بنگريد به : سيبويه ، ج 2 ، ص 281 و ابن جنى : همان مصدر و همان صفحه .