اين قصيده ، متضمن برجستهترين فضايل امير المؤمنين عليه السّلام است كه از زبان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله نقل شده و در حقيقت زبان كتاب و سنت است ، نه تعدادى تصويرهاى خيالى و شاعرانهء مسلسل . در اين قصيده ، استدلال و برهان صادق بر امامت وصى پيامبر امين را ملاحظه مىكنيم و مفهوم مولا را از زبان دانشمند يگانهء ادبيات عرب ، محقق بصير ، زبانشناس توانا ، اديب بىنظير و سخنسراى عرب مىشنويم كه اين خود دليلى نيرومند بر نظر شيعيان دربارهء دلالت لفظ ولى است و افادهء ولايت مطلقه از لفظ ولى در حديث ، بر ولايت مطلقهء مولى المؤمنين عليه السّلام .
شاعر را بشناسيم
ابو جعفر احمد بن علويهء « 1 » اصفهانى كرمانى ، مشهور به ابو الاسود ، يكى از مؤلفان اماميه است كه نامش در كتب رجال معروف مىباشد . نجاشى در فهرست خود ، و ابن شهرآشوب در معالم العلماء نام او را ياد كردهاند . كتابى دارد كه نجاشى آن را كتاب الاعتقاد فى الادعية خوانده و ابن شهرآشوب از آن با نام دعاء الاعتقاد ياد كرده ، گويد : او را كتابهايى است كه يكى از آنها بديننام است .
حموى در معجم الادباء گويد : او را رسايل منتخبى است كه ابو الحسن ( ابو الحسين ) احمد بن سعد در كتابى كه در رسايل نوشته ، آنها را آورده است . او را هشت كتاب است در دعا ، به انشاى خودش ، و رسالهاى دارد در پيرى و خضاب ، و ابن نديم ديوانى را براى او در پنجاه برگ نام برده است . « 2 »
ابن علويه از پيشوايان و بزرگان حديث است كه بزرگانى از مشايخ اماميه به روايت حديث از او پرداخته و به او اعتماد كردهاند ، از قبيل :
هامش
( 1 ) . علويه را با دو فتحه و تشديد ياء ، بنا بر آنچه در ايضاح الاشتباه ساروى است ، بايد خواند ؛ ضمنا كلام نجاشى بر ساروى اشتباه شده و ابن علويه را رحّال معرفى و ضبط كرده است ، و حال آنكه اين لقب محمد بن احمد است كه از ابن علويه روايت كرده ، نه لقب خود او .
( 2 ) . رك : الفهرست 237 .