مىرسد ، و ديگر از آن جدا نمىشود ، همانطور كه روح نباتى و حيوانى و انسانى كه بين مؤمن و كافر مشترك است ، از مراتب روح آدمى است ، و هرگز از آن جدا نمىگردد . چيزى كه هست اين مرتبه از روح بعد از آنكه در نفس پيدا شد ، گاهى هم چنان در نفس باقى مىماند ، و رو به رشد مىگذارد ، و در نفس هيئتى و صورتى خوب پديد مىآورد . و گاهى دچار هيئت زشتى مىشود ، هيئتى كه در اثر گناه پيدا شده ، و با آن معارضه مىكند ، و پس از توبه يا عوامل ديگر از شر آن خلاصى يافته ، موانع ناسازگارش از بين مىرود ، تا آنكه خودش در نفس مستقر گشته ، آن صورت نيكو در نفس رسوخ يابد ، و ديگر دستخوش زوال و دگرگونگى نشود .
با اين بيان روشن مىشود كه مراد امام ( ع ) از « روحى كه به سراغش مىآيد » و اينكه فرمود : « اين روح همواره با او هست » اين است كه صورت آن روح در نفس پيدا مىشود ، چون اين صورت است كه گاهى در اثر برخورد با صورتى زشت از بين مىرود ، نه اصل روح . و نيز روشن شد كه مرادش از اينكه فرمود : « در زمين فرو مىرود » اين است كه بطور كنايه بفهماند آن صورت خوب از بين مىرود . و همچنين است مرادش در روايت قبلى كه مىفرمود : « روح ايمان از او جدا مىشود » .
تفسير الميزان ( فارسي ) — صفحة 345
مساهمون: السيد محمدحسين الطباطبائي
ص٣٤٥